Glas in loodraam

Expositie 'Niet vergeten… Frico eten’

Contact

Adres:
Fries Landbouwmuseum
Felling 6
8912 CG Leeuwarden
Plan dyn rûte
Ofstân (ôfstân):
Mear ynformaasje

Mear ynformaasje

In het Fries Landbouwmuseum in Leeuwarden is de expositie: ‘Niet vergeten… Frico eten’ te zien. De tentoonstelling is het resultaat van de verzamelwoede van Robert Visser uit Tytsjerk. Hij had al van jongs af een fascinatie voor zuivelhistorie en begon in zijn jonge jaren (vooral) Frico  materialen te verzamelen. Zijn collectie bestaat onder meer uit afbeeldingen van bijna alle zuivelfabrieken in Friesland, documenten, verpakkingsmaterialen, gadgets, instrumenten, reclamematerialen en zo voort. In 2019 heeft hij de collectie overgedragen aan dit museum dat daarmee een unieke historische zuivelcollectie in zijn bezit heeft gekregen. De belangrijkste objecten ervan zijn nu in deze expositie te zien.

Topstukken in de tentoonstelling zijn de …

Lês fierder

In het Fries Landbouwmuseum in Leeuwarden is de expositie: ‘Niet vergeten… Frico eten’ te zien. De tentoonstelling is het resultaat van de verzamelwoede van Robert Visser uit Tytsjerk. Hij had al van jongs af een fascinatie voor zuivelhistorie en begon in zijn jonge jaren (vooral) Frico  materialen te verzamelen. Zijn collectie bestaat onder meer uit afbeeldingen van bijna alle zuivelfabrieken in Friesland, documenten, verpakkingsmaterialen, gadgets, instrumenten, reclamematerialen en zo voort. In 2019 heeft hij de collectie overgedragen aan dit museum dat daarmee een unieke historische zuivelcollectie in zijn bezit heeft gekregen. De belangrijkste objecten ervan zijn nu in deze expositie te zien.

Topstukken in de tentoonstelling zijn de twee glas in loodramen uit de oude Frico vestiging aan de Sneker Trekweg te Leeuwarden. Deze zijn voor het eerst na bijna 40 jaar weer zichtbaar. Ze werden bij het 40-jarig jubileum van de Frico in 1938 aangeboden door het personeel. Bij de afbraak van het gebouw, in 1982, zijn ze in houten kratten geplaatst en veilig opgeborgen in de CCF vestiging.  

Ze zijn gemaakt door Willem Bogtman (1882 - 1955). Hij was grafisch ontwerper, glasschilder, monumentaal kunstenaar, glazenier en vervaardiger van mozaïeken.

Kruiwagen
In 1898 richtten zes zuivelfabrieken: Achlum, Akkrum, Bartlehiem, Dronrijp, Giekerk en Marssum gezamenlijk de Friesche Coöperatieve Zuivel-Export Vereniging op. De directe aanzet was de landbouwcrisis die zich in het laatste van de 19e eeuw voltrok. Daardoor verliep de afzet van boter en kaas naar onder meer Engeland sterk terug.

Met de komst van de fabrieksmatige verwerking verbeterde de kwaliteit van zuivelproducten en kon de export weer opgepakt worden. Toen de fabrieken bij de export in elkaars vaarwater kwamen, werd besloten gezamenlijk op te trekken in een gezamenlijke exportcoöperatie. Als beeldmerk koos men niet voor het geijkte molentje, meisjeshoofd of koeienkop maar voor de kruiwagen waarmee internationale naamsbekendheid werd verworven.

In de jaren 1930 kwam er een nieuwe naam: Frico (een combinatie van Fries en Coöperatie). Het bedrijf had al snel daarna 160 handelspartners in 62 landen. De vereniging begon zijn werkzaamheden in 1901 in een huis aan de Willemskade 12 te Leeuwarden. In 1905 vertrok de coöperatie naar de Willemskade / hoek Baljeestraat dat ook als Landbouwhuis diende voor de Friese Maatschappij van Landbouw. Later volgen er uitbreidingen en toevoegingen van Willemskade 45 (1909) en Willemskade 47 (1912). In 1916 kwam er nieuwbouw aan de Sneker Trekweg naast de vestiging van veevoer coöperatie CAF. Hier volgden in de jaren daarna verschillende uitbreidingen totdat het gebouw in 1982  werd afgestoten en later gesloopt. Daarop volgde nieuwbouw op industrieterrein De Hemrik.

Muis    
In de vroege jaren zestig werden communicatie en reclame steeds belangrijker. Reclameman Piet Terpstra (later Terpstra DPG (doodgewone piet) deed veel werk voor Frico. Hij had zelfs een kantoor in de CCF vestiging. Terpstra is ook de bedenker van het muisje die kaas aanprijst. Toen later reclamebureau ‘De Zuil’ uit Enschede werd ingehuurd namen die het idee van de muis over – maar met een knoop in de staart – (naar verluid om een juridische claim te voorkomen).

‘De Zuil’ bedacht de nu iconische kreet ‘niet vergeten… Frico eten’. In 1970 had Frico een naamsbekendheid van 50%.

Fusie
In 1983 kwam het tot een fusie tussen Frico en DOMO onder de naam Noord-Nederland. Noord-Nederland en de Coöperatieve Condensfabriek Friesland (CCF) gingen in 1990 verder als Friesland Frico Domo. Later volgden fusies met Coberco en in 2008 met Campina tot FrieslandCampina die het merk Frico nog steeds gebruikt.

Lês minder

Wannear

  • elke tiisdei, woansdei, tongersdei en freed oant 'e mei 31 oktober 202011.00 - 17.00 oere
  • elke sneon en snein oant 'e mei 31 oktober 202013.00 - 17.00 oere

Sjoch alfêst efkes

Yn 'e buert

Toan risseltaten