Gedicht “De stêd” van Tsjêbbe Hettinga

Tsjêbbe Hettinga (1949 ~ 2013) schreef het gedicht “de Stêd”. Het gaat over Leeuwarden, maar het geeft tegelijk een universeel beeld van de stad. Leeuwarden heeft dezelfde grote-stadsproblemen en -kwaliteiten als andere steden in Europa. Tsjêbbe Hettinga kon met zijn prachtige unieke voordracht, in combinatie met een indrukwekkend uiterlijk zijn Friese gedichten uit zijn hoofd op onvergetelijke wijze voordragen. Tsjêbbe was blind, had een grote snor en sprak met een zware sonore stem. Even herkenbaar als uniek. Hij wist via een soort universele taal in een bezwerende cadans een emotie bij mensen te raken, waar dan ook ter wereld.

Bij de eerste ronde (in 2012) van Leeuwarden-Fryslân als kandidaat culturele hoofdstad van Europa 2018 aan een internationale jury droeg Tsjêbbe Hettinga op zijn eigen kenmerkende manier in één klap dat gedicht voor. Het maakte een verpletterende indruk. De tekst van het gedicht stond ook op de omslag van het bidbook van Leeuwarden-Fryslân. Tsjêbbe overrompelde de jury: Leeuwarden ging door naar de tweede ronde.

Tsjêbbe Hettinga is helaas overleden in 2013. Bij de tweede ronde in dat jaar werd zijn gedicht ‘De Stêd’ voorgedragen door zangeres Nynke Laverman.

Het winnen van die tweede ronde is voor een groot deel aan de onvergetelijke inbreng van Tsjêbbe Hettinga te danken.  

Luister met het gedicht mee via deze link.

de stêd
de stêd 

grôtfol stof en eagen skittering
droegen fan krûme terpen skouders
fol sissers – hark, it jok fan ’e tiid –
ring fan rusk yn in rûzich blokhûs

de stêd 

flanearjende rok fan wyn en feest
lapekoer foar in siel sûnder moer
mûtele fammen oare kant de grêft
yn tinzen ûnberikberheden 

de stêd 

fol swijende rjochten en sljochten
berabbe plichten lichtekoaien
gitswarte hynders túgjend moaien
geweld dat in izeren maagd omsmelt 

de stêd 

fan krêp waakse taf en mousseline
(glinsteret dêr de Tigris yn ’e Ie?)
sûnder boat en angel in fisker 
sjoch! dêr sit er dan nei binnen strûpt 

de stêd 

fan skriuwtafels en skimering 
nachts dan jit er yn dy indigo
raffels: mei de waffel in haffel 
út hytfanke Broadsje har waarm fleis

de stêd 

ûnder de reade stien en roazen 
it libertatis praesidium 
fan talen kroanblêden bûtergiel 
tinkbylden rap as hazzeskaden

de stêd

sneinsk gat en doarp bylkjend bestappend 
yn wjokjend wetterlân syn spegel
de kimen linten dykstrak yn ’t hier 
fan as sâlt sa trouwe trouwe see

de stêd 

metropolis en stêd fan stêden
skippen de sân seeën oerstjoerder
mei iepen earmen wrâldûntfanger
kwiksulver tusken tolf en achttjin

de stêd 

mei ’t sulverbit yn ’e bek túgjend 
fan Lahti oant Cádiz mei Yslân
op ’e sirkel mulpunt fan Europa
sintrum fan in see oan H twee O

de stêd

Hoofdsponsors
Hoofdsponsors
Businesspartners

Initiators