Heldinnen van nu

Op veel vlakken worden de verschillen tussen man en vrouw steeds kleiner. Dit geldt niet voor standbeelden. Als het aan beeldhouwer Natasja Bennink en documentairemaker Marleen Godlieb ligt, komt hier verandering in. Speciaal voor Leeuwarden-Fryslân 2018 maken zij acht bronzen borstbeelden en een achtdelige televisieserie van de heldinnen van nu, oftewel: de Froulju fan Fryslân.

Het atelier van de van oorsprong Friese Natasja Bennink bevindt zich in het oude gemeentehuis van Ezinge, zo’n vijftien kilometer van de Friese grens. De stenen traptreden op, door de statige dubbele deuren, voorbij een bronzen vrouwenbeeld in de hal linksaf het voormalige secretariaat in. Dit is de plek waar mensen in brons worden vereeuwigd.

,,Vanaf november 2017 konden Friezinnen genomineerd worden voor Froulju fan Fryslân. De enige eis was dat ze in leven zijn en in 2018 in Fryslân wonen. Het draait juist om de gewone vrouw. Doutzen Kroes maakt dus geen kans”, grapt Natasja. ,,Vanaf de eerste presentatie die we gaven over ons initiatief, stroomden de nominaties binnen.”

Ze scrolt ondertussen op haar telefoon door de inzendingen op de Facebookpagina van LF2018. ,,Kijk, dit is een nominatie van een moeder die haar zevenjarige dochter nomineerde omdat zij de vrouw van de toekomst is. En hier is een vrouwelijke vluchteling genomineerd. Het zijn uiteenlopende nominaties, maar ze zijn allemaal even bijzonder.”

Oude bekende
Naast de beelden wordt een achtdelige televisieserie van de vrouwen gemaakt. Hier ontfermt Marleen zich namens Omrop Fryslân over. ,,Ik heb al vaker met Natasja samengewerkt. Daarom was de beslissing ook snel genomen toen we hoorden dat Leeuwarden-Fryslân Culturele Hoofdstad van 2018 is. Vrouwen zijn zo’n belangrijk onderdeel van de gemeenschap, toch zien we dat weinig terug in de standbeelden.”

Gemeenten Heerenveen en Leeuwarden willen de beelden graag plaatsen. ,,Ons doel was dat er in 2018 acht borstbeelden en een mooie televisieserie gemaakt waren", legt Marleen uit. 

Deze zomer zijn de bronzen beelden klaar en krijgen zij in Heerenveen een tijdelijke plek. De eregalerij der Friezinnen verhuist daarna naar Leeuwarden, waar ze een definitieve plaats krijgt op een plek in de openbare ruimte waar de beelden voor iedereen zichtbaar zijn en een aandenken aan het culturele jaar worden.

Girlpower
Fryslân is niet de enige regio waar het gebrek aan vrouwenbeelden opvalt. Op internet staat dat ook in Den Haag en, aan de andere kant van de wereld, in de Verenigde Staten initiatieven zijn die meer vrouwenbeelden willen zien. ,,Misschien is dit wel het nieuwe feminisme bij jonge vrouwen,” denkt Natasja. ,,Je ziet onder de mensen steeds meer bewustwording van de verschillen tussen man en vrouw. Dit is de nieuwe girlpower. De behoefte aan gelijkheid is er nog steeds en dat zie je op meerdere manieren. Kijk maar naar het EK Vrouwenvoetbal, waar de vrouwen kampioen zijn geworden. Gelukkig is het allemaal heel positief nieuws.”

De dames zien zichzelf niet als feministen. ,,Die term zullen wij zelf nooit gebruiken”, zegt Marleen. ,,We zijn er wel mee bezig vrouwen zichtbaarder te maken. In mijn televisieproducties probeer ik ook altijd evenveel vrouwen te laten zien als mannen. Daarnaast maakt Natasja al veel beelden van vrouwen. Dit heeft niets met feminisme te maken, maar met gelijkheid.”

Televisieserie
In de serie die Marleen maakt zien we portretten van de genomineerden. ,,Iemand zal niet snel lovend over zichzelf praten, terwijl degene die haar genomineerd heeft dat wel doet”, legt Marleen uit. ,,Die heeft dat ten slotte niet voor niets gedaan. Daarom hebben we in de serie niet de genomineerde aan het woord gelaten, maar degene die haar genomineerd heeft.” Daarnaast gingen de vrouwen die een borstbeeld krijgen een heel traject door. Voordat er een model in brons gegoten werd, werden er foto’s en schetsen, een voorbeeld van klei en een voorbeeld van was gemaakt. ,,Dat proces is ook mooi om vast te leggen.”

De serie is op Omrop Fryslân te zien. Daarnaast worden er korte filmpjes gemaakt die via de smartphone te bekijken zijn wanneer je bij een standbeeld staat. Dit kan in de app van Omrop Fryslân.

 

Tekst: Mark Grupstra, Foto's: Wietze Landman

Hoofdsponsors
Hoofdsponsors
Businesspartners

Initiators