Kopy fan de hemel

Boarnsterhim, Lemsterland, Sneek: allemaal gemeentes die door fusies niet meer bestaan. In 2018 vindt weer een herindeling plaats waardoor Het Bildt, Franekeradeel, Menameradiel en een stukje Littenseradiel worden samengevoegd tot het nieuwe Waadhoeke. Wat doet dit met de inwoners van Het Bildt? Journalist Gitte Brugman en fotograaf Baukje Venema leggen het als onderdeel van Lân fan taal vast in een serie portretten en verhalen van - nu nog - Het Bildt.

,,Ik ben op Het Bildt geboren en heb er tot mijn elfde gewoond”, begint Baukje. ,,Ik wilde altijd al terug om er iets te doen. Het verdwijnen van de gemeente maakt dit urgent. Ik ben bang dat met de verdwijning van een gemeente een stukje cultuurgoed verdwijnt. Ik ben benieuwd of anderen dat ook zo ervaren.” Gitte vult haar aan: ,,Het Bildt is een unieke regio met zijn eigen taal, mensen en mentaliteit. De belangrijke dijken in Het Bildt zijn aangelegd door Hollanders. Hun taal vermengde zich met het Fries en Stadsfries van de bewoners. Bilkerts zijn op die eigen taal en hun vrijheid gesteld. De huidige bevolking is een mix van oorspronkelijke Bilkerts, boeren en kunstenaars die zich aangetrokken voelen tot het landschap en de vrijheid.”  

Beperkte oplage
De verhalen van deze bewoners worden vastgelegd in een boek met beperkte oplage: 513 om precies te zijn. ,,Het Bildt is in 1505 ontstaan en verdwijnt in 2018. Het heeft dus precies 513 jaar bestaan”, legt Baukje uit. ,,We gaan alle boeken nummeren. Dat maakt ze uniek.”

In het boek komen zo’n vijftien portretten van Bilkerts en vijftien landschappen die de gemeente illustreren. Bijzonder is dat Baukje de foto’s met een negentiende-eeuwse analoge camera maakt. ,,Ik ben vlak voor het digitale tijdperk opgeleid tot fotograaf, daardoor ligt de analoge fotografie dichter bij mij. Ik zag oude foto’s van Bilkerts in een boekje over Broedertrouw. Dit was een Bildtse vereniging voor landarbeiders, opgericht in 1889. Ik werd geraakt door de portretten van de strijdbare Bilkerts van die tijd. Door te fotograferen met dezelfde techniek als toen wil ik een link leggen tussen de inwoners van vroeger en nu.”

Mobiele studio
,,In mei 2018 zijn we een onderdeel van de dorpsreünie in Ouwe Syl en in september van feestelijkheden in Westhoek Búttendyks. Daar maken we portretten met een mobiele studio met doka (donkere kamer, red.). Dan moeten mensen het boek kunnen kopen”, vertelt Gitte.

Het boek bestaat uit vier katernen waarvan er tegen die tijd drie klaar zijn: de persoonlijke zoektocht van Baukje, portretten van mensen en landschappen. De vierde katern met portretten van reünisten en inwoners met korte citaten zal tijdens de presentaties vorm krijgen. ,,Dat katern gaan we waarschijnlijk nasturen naar de boekenbezitters en krijgt mogelijk een grotere oplage voor de losse verkoop.”

Voorproefje
Op de website van Mooie Plaatsys kunnen we al enkele voorbeelden lezen en zien van de verhalen die we in het boek kunnen verwachten. Zoals dat van Jan Faber: ,,’t Bildt. Wij hewwe ommers alles. Wij hewwe frisse lucht, wij hewwe rúmte, gyn aardbevings, gyn overstromings. At d’r ’n hemel is, dan is ’t Bildt ’n soort kopy fan de hemel, nou.’’

Kunstenares Brenda van der Zee heeft haar hele leven maar een halfjaar níet op Het Bildt gewoond. Haar kinderen zijn aan de Ouwe Dyk geboren. Ze vertelde in het interview dat de kinderen zich realiseerden dat hun kinderen nooit echte Bilkerts zullen zijn. Iemand anders overweegt nog voor 1 januari te trouwen, zodat zijn trouwboekje Bildts is. ,,Want mensen vinden het jammer, dat dat verdwijnt.''

Tekst: Mark Grupstra / foto's: Wietze Landman & Baukje Venema

Hoofdsponsors
Hoofdsponsors
Businesspartners

Initiators