“Muziek is er om anderen te bereiken”

Met een wereldtournee langs zes continenten en optredens in alle 28 EU-lidstaten, speelt het Koninklijk Concertgebouworkest (RCO) op de meest bijzondere plekken en in de mooiste zalen. Op vrijdag 26 oktober is de eer aan Leeuwarden om het jongste toporkest ter wereld te ontvangen. In Stadsschouwburg De Harmonie brengt het RCO onder leiding van dirigent Dima Slobodeniouk oude en nieuwe werken van onder andere Richard Strauss ten gehore. Een unieke gebeurtenis die bijna zestig jaar op zich heeft laten wachten.

In 1962 speelde het RCO - destijds onder leiding van Bernard Haitink - voor het laatst in Leeuwarden. ,,Veel te lang geleden”, wat algemeen directeur Jan Raes betreft. ,,Helaas spelen we te weinig buiten Amsterdam. Er zijn niet veel zalen die de middelen hebben om ons te kunnen uitnodigen. Het is geweldig dat we, mede dankzij onze hoofdsponsor ING en de inzet van Embrace Nederland, deel kunnen uitmaken van Leeuwarden-Fryslân 2018”, aldus Raes. In december viert de algemeen directeur zijn tienjarig jubileum bij het orkest. ,,In de afgelopen tien jaar zijn er ontzettend veel hoogtepunten geweest. Daarbij ben ik ongelofelijk trots dat we altijd onze artistieke doelstellingen voorop hebben gesteld. Kunst, in het bijzonder muziek, is er om anderen te bereiken. Het publiek voelt onze bevlogenheid. Alle orkestleden zitten op het puntje van hun stoel te spelen. Dat is onze kracht”, vertelt Raes. ,,Het is geweldig dat we dat kunnen delen en door kunnen geven aan jong en oud.” En zeer binnenkort dus ook weer in Leeuwarden.

Nederlandse première
De langverwachte terugkeer is dankzij Slobodeniouk dirigeert Strauss een bijzondere aangelegenheid. ,,We spelen werk van Alexander Zemlinksy, dat recent ontdekt is, voor het eerst in Nederland. Zemlinksy is een vrij onbekende componist, maar een belangrijke tijdgenoot van Gustav Mahler”, aldus Raes. Zoals de naam van het concert al doet vermoeden, ligt de focus van het concert bij twee werken van Richard Strauss. ,,Strauss was een goede vriend van chef-dirigent Willem Mengelberg en heeft het orkest meerdere malen gedirigeerd. Zijn muziek komt uit de periode dat het orkest ontstaan is. We brengen een stukje erfgoed mee naar Leeuwarden”, vertelt Raes. ,,Tijdens het concert spelen we symfonische gedichten van de jonge Strauss. Don Juan gaat over de vrouwenversierder. Het stuk neemt je mee in zijn energie totdat hij oververmoeid raakt en uiteindelijk bezwijkt aan uitputting en teleurstelling. Daarnaast brengen we Tod und Verklärung ten gehore. In dit stuk worden emotionele en harmonische grenzen afgetast. Het is heel gelaagd en rijk waarbij de grote bezetting van het orkest prachtig naar voren komt.”

Culturele erfenis
Het orkest bestaat uit ongeveer 120 muzikanten en 60 stafleden, waarvan een honderdtal naar Leeuwarden zal afreizen. Met 25 verschillende nationaliteiten kan het orkest met recht Nederlands én intercultureel genoemd worden. Raes: ,,Het orkest is een spiegel van de Nederlandse speelcultuur, polyfonie en van diversiteit. Het één sluit het ander niet uit. Je mag trots zijn op jouw achtergrond en geschiedenis. Al die verhalen komen samen bij wat wij doen.” En dit is ook te horen in de muziek. ,,Muziek is altijd een spiegel van de tijd en de maatschappij. Neem bijvoorbeeld Strauss. Hij werd beïnvloed door zijn vele buitenlandse reizen, maar ook door het werk van de Franse componist Hector Berlioz en de Hongaar Franz Liszt.” Het RCO brengt deze geschiedenis en erfenis naar het heden. ,,We hercreëren het verleden, maar spelen ook nieuwe stukken. Dat getuigt van innovatie en durf. Een wereldtournee spelen is gedurfd en een project als RCO meets Europe ook”, zegt een gepassioneerde Raes. ,,Durven om uit de routine te stappen, om risico’s te nemen en grenzen af te tasten. Dat is wat kunst en cultuur moeten doen. Dat is wat Leeuwarden-Fryslân 2018 ook doet. Daarom vond ik dat we in Leeuwarden moesten spelen. Ik ben erg blij dat we deel uitmaken van het stukje culturele geschiedenis dat hier geschreven wordt.”

Tekst: Yael Water / Foto's: Anne Dokter en Marco Boggreve

 

Bekijk ook

Koninklijk Concertgebouworkest

AquaSonic (Between Music)

Hoofdsponsors
Hoofdsponsors
Businesspartners

Initiators