Direkt zum Hauptinhalt
Favoriten 0

Wandeling langs Struikelstenen

(3,7 km)

Rond 1940 telt de kleine maar bloeiende Joodse gemeenschap in Harlingen 45 kinderen en volwassenen. Eén van hen zal de oorlog overleven. Leer hun leven en lijden kennen via de zogenoemde ‘Struikelstenen’ bij hun woonhuizen. 

Das wirst du sehen

1

Hoogstraat 15

Hoogstraat 15

Bij het uitbreken van de oorlog woont de ongetrouwde Racheltje Pais (49) bij haar bejaarde ouders in huis. Ze werkt als commies (ambtenaar) op de secretarie van de gemeente Franekeradeel. Maar eind...

2

Midlumerweg 5

Midlumerweg 5

In 1898 opent in de Simon Stijlstraat 9 in Harlingen een goudsmidswinkel de deuren. Isaäc Leijdesdorff gaat er gouden, zilveren en nikkelen sieraden, dames- en herenhorloges, juwelen en klokken verkopen.

3

Zoutsloot 135

Zoutsloot 135

De William Boothstraat is nog een gracht, als de 36-jarige Nathan Polak hier in januari 1939 met zijn vrouw Betsij en de kleine Izak komt te wonen. Ze betrekken dit huis, nadat ze eerder inwoonden bij...

4

Rommelhaven 26b

Rommelhaven 26b

Als ze 22 jaar is, trouwt Elize Odewald met de negen jaar oudere Jacob de Vries uit Harlingen. In 1898 is Izaäk hun eerstgeborene; en al snel daarna volgen Heiman Asser en Klaartje. Na het overlijden...

5

Voorstraat 75

Voorstraat 75

In 1937 trouwt Simon Leijdesdorff met de Scheveningse Pietje (Nel) van Zon. Hij is Joods, zij christelijk. Het leven is mooi: een jaar later wordt zoontje Leo geboren en in 1939 slaagt Simon voor het...

6

Simon Stijlstraat 4

Simon Stijlstraat 4

Izak, De Koning der Kleeding Pietje de Vries is, als ze in 1872 in Harlingen wordt geboren, het negende kind in het gezin van Izaak de Vries en Klara Speyer - en na haar volgen er nóg drie! Op...

7

Heiligeweg 19

Heiligeweg 19

Opgepakt om een fles melk ‘Chellie’ Speijer zet de zaak in manufacturen en confectie voort, die zijn ouders in 1911 op de hoek Heiligeweg/Grote Kerkstraat hebben geopend. Met zijn vrouw Hanna...

8

Heiligeweg 28a

Heiligeweg 28a

Van 'butterkoek' en dooie mollen In de dertiger jaren verhuizen Aäron en Grietje de Vries naar Heiligeweg 28a: een garage met bovenwoning. Grietje mag graag koken en bakken en heeft planken vol...

9

Rozengracht 15

Rozengracht 15

Handelaar in hart en nieren Levie Messcher trouwt in 1931 met zijn Catharina en vestigt zich in Harlingen als ‘vleeschhandelaar’. Rozengracht 15 is hun woonadres. In 1938 wordt dochtertje Hanna...

10

Schritsen 10

Schritsen 10

De chazzan, rebbe en sjouchet van Harlingen Oudste zoon Sally treedt in zijn voetsporen van zijn trotse vader, als hij in maart 1938 wordt geïnstalleerd als leraar van de Joodse gemeente in Harlingen....

11

Grote Ossenmarkt 16

Grote Ossenmarkt 16

Brood dankzij de kolenboot  Net als zijn vader Mozes (‘Maupi’) wordt Gabriël Boas, de jongste zoon van het gezin, bootwerker. Het laden en lossen van de vrachtboten die vanuit Harlingen op Hull...

12

Kleine Bredeplaats 18

Kleine Bredeplaats 18

De 'cocosnootpartij' van Levie Pais Levie Pais is één van de tien kinderen van Joseph en Sara Pais-Speijer. Hij trouwt met Adriana Rood uit Den Haag. Het paar gaat op de Kleine Bredeplaats 18...

13

Kleine Bredeplaats 16

Kleine Bredeplaats 16

Abraham, Salomon en Esther Pais Rond 1900 is de familie Pais een prominente familie in de Harlinger gemeenschap. En een grote ook: er worden 10 kinderen geboren. Vader Joseph heeft op de stoep...

14

Noorderhaven 32

Noorderhaven 32

Het is op Terschelling, dat Raphaël Pais wordt geboren. Zijn pad zal kruisen met dat van Roosje Minco, die in Oldenzaal het levenslicht ziet. Samen vestigen ze zich op de Noorderhaven 32 in Harlingen,...

15

Noorderhaven 18

Noorderhaven 18

Het Kodakboxje van Arie Pais   Ergens vóór 1917 verandert de bestemming van Noorderhaven 18 van ‘woonhuis’ in een ‘bedrijf in scheepsbenoodigdheden en oude metalen´. In dat jaar zal Raphaël Pais, 24...

16

Havenplein 24

Havenplein 24

De vergeefse vlucht van Lieba Aftergut Op een augustusavond in 1942 meldt de Hafenkommandantur op het Havenplein aan de politie dat er na acht uur nog een Jood op straat is aangetroffen. Op het politiebureau...