Direkt zum Hauptinhalt
MAP

Terpen kuierroute Wijnaldum

(6,0 km)

  • Download GPX
    Laden Sie hier eine .gpx-Datei der Route herunter, die Sie auf Ihr GPS-Gerät, Navigationsgerät oder Ihre App laden können.

Bij het verlaten van het Archeologisch Steunpunt 1
(de consistorie, bij de N.H. kerk), gaat u rechtsaf en in
de Buorren weer rechts. U loopt nu de dorpsterp af
in oostelijke richting. Rechts passeert u “Het Slotsje”
(Buorren 1). Aan dezelfde kant loopt u langs een nog
onbebouwd gedeelte van de dorpsterp. Dit is een
beschermd gebied (monument). Er mogen geen
woningen gebouwd worden vanwege de archeologische waarde van het terrein. De laatste opgraving
vond plaats in 2016. Links ziet u de gevolgen van een
te diep afgegraven deel van de terp. Het is nu bebost
gebied. De terpenreeks van Wijnaldum bestaat uit zes
terpen die naast elkaar op een kwelderwal liggen.
Voordat de weg naar rechts afbuigt, gaat u links het
schelpenpad op. Hier staat halverwege de nieuwe
terpentoer 2 . Duidelijk is te zien dat er nogal wat
afgegr…

Bij het verlaten van het Archeologisch Steunpunt 1
(de consistorie, bij de N.H. kerk), gaat u rechtsaf en in
de Buorren weer rechts. U loopt nu de dorpsterp af
in oostelijke richting. Rechts passeert u “Het Slotsje”
(Buorren 1). Aan dezelfde kant loopt u langs een nog
onbebouwd gedeelte van de dorpsterp. Dit is een
beschermd gebied (monument). Er mogen geen
woningen gebouwd worden vanwege de archeologische waarde van het terrein. De laatste opgraving
vond plaats in 2016. Links ziet u de gevolgen van een
te diep afgegraven deel van de terp. Het is nu bebost
gebied. De terpenreeks van Wijnaldum bestaat uit zes
terpen die naast elkaar op een kwelderwal liggen.
Voordat de weg naar rechts afbuigt, gaat u links het
schelpenpad op. Hier staat halverwege de nieuwe
terpentoer 2 . Duidelijk is te zien dat er nogal wat
afgegraven is in de terpen. Later op uw wandeling ziet
u meer deels afgegraven restanten van terpen.
U komt bij een vaart. Het schelpenpad gaat links, u gaat
rechts en volgt een met gras begroeid polderdijkje. Dit
is een bijzonder gebied! Links van u is een oude slenk
“De Ried” 3 , een overblijfsel van een eeuwenoude
hoofdvaarweg naar Franeker. De zee had hier vroeger
vrij spel. Dat betekende dat het land aan de overkant
een eiland vormde. De zee vormde echter ten noorden
van Harlingen een nieuwe oeverwal, waarop later een
zeedijk (de Âld Dijk of Hoarnestreek) werd aangelegd.
Toen werd het gebied ingepolderd.

Door mensenhanden werd in de 12e eeuw de
zogenoemde Roptazijl aangelegd om het overtollige
hemelwater op zee te kunnen lozen. De brede Ried,
waar u langs loopt, vormde ooit een groot binnenmeer,
het zogenoemde Riedmeer. Dit meer verlandde
uiteindelijk. In 1609 was dit water zo ondiep, dat er niet
meer te varen viel. Met goedkeuring van Gedeputeerde
Staten van het gewest Friesland, werd door de laagte
van de Riedstroom een diep ontwateringskanaal
gegraven. Dit is nu de huidige Ried. Aan weerszijden
werd de drooggevallen grond bedijkt en met behulp
van windmolens het waterpeil op de juiste waterstand
gehouden. Rechts van u ziet u dan ook hoe de grond
naar het zuiden toe oploopt.
Hier ligt ook de vanwege opgravingen beroemde
Tjitsma-terp 4 . Hier werd in 1953 een groot fragment
van de Fibula, de mantelspeld, gevonden. Links liggen
de restanten van de hoofden van een brug 5 in de
voormalige spoorlijn van Tzummarum naar Midlum/
Harlingen, aangelegd in 1903. In 1935 is deze treinverbinding weer opgeheven.
U loopt door tot u bij een woning komt. Daar verlaat
u het polderdijkje langs de vaart en gaat rechts het
verharde pad op 6 . Op de splitsing gaat u rechtsaf.
Bij de gemeentegrens van Harlingen en Franekeradeel
begint de Foarryp. Vanaf de boerderij rechts, huisnrs. 21
en 19, ligt de terpenreeks rechts en de middeleeuwse
akkers liggen links. Voorbij het natuurreservaat rechts
passeert u weer een gedeeltelijk afgegraven terp.

De weg maakt een bocht naar links en dan weer
naar rechts. U hebt nu de middeleeuwse akkers aan
uw rechterhand. De terpen liggen daar achter. U
passeert eerst Okkinga state (rechts), daarna het
voormalig stationsgebouw 7 . (kenmerken van
Jugendstil). Het pad ligt nog op het oude tracé van
de spoorlijn, rechts is het baanvak dwars door een
terp aangelegd. Het nieuwe landbouwbedrijf, na het
“station”, is Tjitsma-state 8 (al genoemd in 1516)
met daarachter de terp waar in de jaren 1991-1993
de bekende opgravingen naar “Friese Koningen”
hebben plaats gevonden.
De terpenreeks, die u nu gepasseerd bent, is
aangelegd op een kwelderwal, die loopt van
Wijnaldum via Dongjum, naar Berlikum. De
bewoning van deze kwelderwal startte vanaf de
tweede eeuw na Christus, in de Romeinse tijd.
Er zijn in dit gedeelte van Westergo meerdere
van die kwelderwallen aanwezig. Noordelijk ligt
de kwelderwal van Pietersbierum-SexbierumOosterbierum-Tzummarum-Minnertsga, (bewoond
vanaf de 6e of 7e eeuw), zuidelijk ligt de wal van
Herbaijum via Franeker tot Slappeterp (bewoning
eerste eeuwen voor onze jaartelling).
Na Tjitsma-state gaat u op de driesprong rechtsaf
naar Wijnaldum. U ziet op het “Skean Himd” de
gestileerde Fibula 9 . Deze is gemaakt in het kader
van de grote Friezenreünie “Simmer 2000”. U volgt
de weg naar links, de dorpsterp weer op. Zo bent u
terug bij het beginpunt.

Das wirst du sehen

ARCHÄOLOGISCHER STÜTZPUNKT WIJNALDUM

Tsjerkepaad 3
8857 BJ Wijnaldum
ARCHÄOLOGISCHER STÜTZPUNKT WIJNALDUM

Tjitsma-terp Koningsterp Wijnaldum

Koningsterp ten oosten van het dorp Wynaam
Foarryp 1
8857RE Wijnaldum
Tjitsma-terp Koningsterp Wijnaldum

Uitkijkpunt Terpentoer

Uitkijkpunt Terpentoer
Fiskerpaed
Wijnaldum
Uitkijkpunt Terpentoer

Wijnaldumer bos

Wijnaldumer bos
Buorren 2
8857 BL Wijnaldum
Wijnaldumer bos

Ruïne Spoorbrug Wijnaldum

Oude Spoorbrug langs de Ried
Getswerdersyl 12
8855rx sexbierum
Ruïne Spoorbrug Wijnaldum

ARCHÄOLOGISCHER STÜTZPUNKT WIJNALDUM

Tsjerkepaad 3
8857 BJ Wijnaldum
ARCHÄOLOGISCHER STÜTZPUNKT WIJNALDUM

Beschreibung

ARCHÄOLOGISCHER STÜTZPUNKT WIJNALDUM

Tsjerkepaad 3
8857 BJ Wijnaldum
ARCHÄOLOGISCHER STÜTZPUNKT WIJNALDUM

Bij het verlaten van het Archeologisch Steunpunt 1
(de consistorie, bij de N.H. kerk), gaat u rechtsaf en in
de Buorren weer rechts. U loopt nu de dorpsterp af
in oostelijke richting. Rechts passeert u “Het Slotsje”
(Buorren 1). Aan dezelfde kant loopt u langs een nog
onbebouwd gedeelte van de dorpsterp. Dit is een
beschermd gebied (monument). Er mogen geen
woningen gebouwd worden vanwege de archeologische waarde van het terrein. De laatste opgraving
vond plaats in 2016. Links ziet u de gevolgen van een
te diep afgegraven deel van de terp. Het is nu bebost
gebied. De terpenreeks van Wijnaldum bestaat uit zes
terpen die naast elkaar op een kwelderwal liggen.
Voordat de weg naar rechts afbuigt, gaat u links het
schelpenpad op. Hier staat halverwege de nieuwe
terpentoer 2 . Duidelijk is te zien dat er nogal wat
afgegraven is in de terpen. Later op uw wandeling ziet
u meer deels afgegraven restanten van terpen.
U komt bij een vaart. Het schelpenpad gaat links, u gaat
rechts en volgt een met gras begroeid polderdijkje. Dit
is een bijzonder gebied! Links van u is een oude slenk
“De Ried” 3 , een overblijfsel van een eeuwenoude
hoofdvaarweg naar Franeker. De zee had hier vroeger
vrij spel. Dat betekende dat het land aan de overkant
een eiland vormde. De zee vormde echter ten noorden
van Harlingen een nieuwe oeverwal, waarop later een
zeedijk (de Âld Dijk of Hoarnestreek) werd aangelegd.
Toen werd het gebied ingepolderd.

Door mensenhanden werd in de 12e eeuw de
zogenoemde Roptazijl aangelegd om het overtollige
hemelwater op zee te kunnen lozen. De brede Ried,
waar u langs loopt, vormde ooit een groot binnenmeer,
het zogenoemde Riedmeer. Dit meer verlandde
uiteindelijk. In 1609 was dit water zo ondiep, dat er niet
meer te varen viel. Met goedkeuring van Gedeputeerde
Staten van het gewest Friesland, werd door de laagte
van de Riedstroom een diep ontwateringskanaal
gegraven. Dit is nu de huidige Ried. Aan weerszijden
werd de drooggevallen grond bedijkt en met behulp
van windmolens het waterpeil op de juiste waterstand
gehouden. Rechts van u ziet u dan ook hoe de grond
naar het zuiden toe oploopt.
Hier ligt ook de vanwege opgravingen beroemde
Tjitsma-terp 4 . Hier werd in 1953 een groot fragment
van de Fibula, de mantelspeld, gevonden. Links liggen
de restanten van de hoofden van een brug 5 in de
voormalige spoorlijn van Tzummarum naar Midlum/
Harlingen, aangelegd in 1903. In 1935 is deze treinverbinding weer opgeheven.
U loopt door tot u bij een woning komt. Daar verlaat
u het polderdijkje langs de vaart en gaat rechts het
verharde pad op 6 . Op de splitsing gaat u rechtsaf.
Bij de gemeentegrens van Harlingen en Franekeradeel
begint de Foarryp. Vanaf de boerderij rechts, huisnrs. 21
en 19, ligt de terpenreeks rechts en de middeleeuwse
akkers liggen links. Voorbij het natuurreservaat rechts
passeert u weer een gedeeltelijk afgegraven terp.

De weg maakt een bocht naar links en dan weer
naar rechts. U hebt nu de middeleeuwse akkers aan
uw rechterhand. De terpen liggen daar achter. U
passeert eerst Okkinga state (rechts), daarna het
voormalig stationsgebouw 7 . (kenmerken van
Jugendstil). Het pad ligt nog op het oude tracé van
de spoorlijn, rechts is het baanvak dwars door een
terp aangelegd. Het nieuwe landbouwbedrijf, na het
“station”, is Tjitsma-state 8 (al genoemd in 1516)
met daarachter de terp waar in de jaren 1991-1993
de bekende opgravingen naar “Friese Koningen”
hebben plaats gevonden.
De terpenreeks, die u nu gepasseerd bent, is
aangelegd op een kwelderwal, die loopt van
Wijnaldum via Dongjum, naar Berlikum. De
bewoning van deze kwelderwal startte vanaf de
tweede eeuw na Christus, in de Romeinse tijd.
Er zijn in dit gedeelte van Westergo meerdere
van die kwelderwallen aanwezig. Noordelijk ligt
de kwelderwal van Pietersbierum-SexbierumOosterbierum-Tzummarum-Minnertsga, (bewoond
vanaf de 6e of 7e eeuw), zuidelijk ligt de wal van
Herbaijum via Franeker tot Slappeterp (bewoning
eerste eeuwen voor onze jaartelling).
Na Tjitsma-state gaat u op de driesprong rechtsaf
naar Wijnaldum. U ziet op het “Skean Himd” de
gestileerde Fibula 9 . Deze is gemaakt in het kader
van de grote Friezenreünie “Simmer 2000”. U volgt
de weg naar links, de dorpsterp weer op. Zo bent u
terug bij het beginpunt.

ARCHÄOLOGISCHER STÜTZPUNKT WIJNALDUM

Tsjerkepaad 3
8857 BJ Wijnaldum
ARCHÄOLOGISCHER STÜTZPUNKT WIJNALDUM

Newsletter

Melden Sie sich für unseren Newsletter an


Menschliche Validierung fehlgeschlagen

Lesen Sie hierzu, wie wir mit Ihren Daten umgehen