Geologieweekend Mineralen met Verhalen

De geologische vereniging LVGA afdeling Fryslân organiseert op 24 en 25 januari 2026 het jaarlijkse geologisch weekend in Natuurmuseum Fryslân. Deze keer is het thema: ‘Mineralen met verhalen’. Van cupcake tot computer: alles wat we dagelijks gebruiken, tegenkomen, bewaren, bewonderen en eten komt uit de aarde. Tijdens dit weekend ontdekken bezoekers van een aantal mineralen wat hun toepassingen in het dagelijks leven zijn.

Lithium
Een voorbeeld van een veelzijdig mineraal is lithium. Dit is één van de elementen die na de oerknal is ontstaan, meer dan 13 miljard jaar geleden. Lithium is niet alleen één van de lichtste metalen op aarde – het blijft drijven in water – maar ook één die tegenwoordig zeer veel gebruikt wordt. Om batterijen te maken is namelijk lithium nodig en dat betekent dat je het mineraal tegenkomt in alle elektrische auto’s en fietsen, maar ook in laptops en smartphones.

Van brillen tot beton
Ook van een aantal andere mineralen wordt duidelijk wat het precies is, waar het gevonden wordt en hoe het ons dagelijks leven bepaalt. Denk aan ijzer en aan alle metalen constructies die daarvan gemaakt worden en koper in leidingen en bedrading. Gips kom je niet alleen bij botbreuken tegen, maar ook in gipsplaten in je eigen huis. Haliet was ooit even waardevol als goud, tegenwoordig gooien we het letterlijk en figuurlijk (op de) weg als strooizout. Kwarts tenslotte is echt overal om ons heen, van brillen tot beton en van tandpasta tot zonnepanelen.

Glow in the dark
Een specifieke groep mineralen is zo op het oog niet heel bijzonder, maar dat verandert als je ze onder fluorescerend licht legt. Dan lichten ze ineens prachtig op in alle kleuren van de regenboog. Speciaal hiervoor is er een donkere kamer ingericht waardoor eenvoudige stenen ineens fraaie ‘glow in the dark’ objecten worden.

Geologische markt
Rond de tentoonstelling is een geologische markt, waar leden van de vereniging hun mooiste vondsten laten zien. Denk aan stukken amethist, woestijnrozen, ammonieten en trilobieten. Ook is er een ruim aanbod van fossielen en mineralen voor de verkoop. Zo kun je een geode uitkiezen, een ronde knolvormige steen die van binnen hol is. Je kunt de steen ter plekke laten kraken om te zien of er een verrassing in zit.

Kinderactiviteiten
Tijdens het geologieweekend is er altijd veel te doen voor kinderen. Een populair onderdeel is het gipshakken: kinderen gaan met gereedschap een stuk gips openhakken om te zien wat daarbinnen verborgen is. Ze gaan ‘goudpannen’ en net als de goudzoekers van vroeger zand zeven. Ook kunnen ze schatgraven naar fossielen en mineralen en iets mooi uit de grabbelbak vissen.

Tussen Grind en Goud
Nieuw dit jaar is een determinatietafel. Bezoekers die denken een heuse schat gevonden te hebben, een mooie steen, een bijzondere kei of een stuk rozenkwarts, kunnen hun vondst meenemen. Leden van de geologieclub zitten klaar om de schat te determineren zodat bezoekers eindelijk te weten komen of ze goud – of grind – in handen hebben. Deze determineersessies vinden drie keer per dag plaats: van 11.00-11.30, 13.00-13.30 en tussen 15.00-15.30 uur.

Praktisch
Er gelden de gebruikelijke entreeprijzen. Entree voor een kind is inclusief twee muntjes, waarmee twee kinderactiviteiten naar keuze gedaan kunnen worden. Voor een extra activiteit wordt € 2,- gerekend.