Methuizen
Op de prachtige rustplektafel van de ABO, net over het bruggetje, staat het nodige over het streekje Methuizen. Dit deel valt onder Oosterwolde. De grens wordt getrokken door het Groot Diep, het watertje dat Fochteloo toen erg isoleerde. Slechts via grote omwegen, aan de zuidkant via de Mardijk en aan de noordzijde over de Knolle en de Weper, was Oosterwolde in de 18e en 19e eeuw moeizaam bereikbaar.
De Tille
Vroeger was het een hele opgave om lopende over het “kerkenpad”, een smal voetpad dat achterlangs door de hooilanden en met een grote boog naar Oosterwolde liep, ter kerke te gaan. Het Groot Diep was toen (verderop zuidwaarts) over te steken met een houten vlonder, de “Batte” genoemd.
In 1894 had de gemeente Ooststellingwerf plannen om een houten brug te plaatsen en de toegangsweg naar Methuizen (tegenwoordig Medhuizen) door te trekken naar Fochteloo. Een flink kortere verbinding met Oosterwolde werd daarmee dan gerealiseerd!
In 1913 werd het houten exemplaar vervangen door een echte betonnen brug. De nieuwe nu verharde “reed” werd Rijweg genoemd en opende de toegang tot Fochteloo nu ook voor zwaarder verkeer. In 2006 werd het lieflijke bruggetje vervangen door de huidige eco-duiker. Toch werd er een brug met smeedijzeren railing nostalgisch nagebootst, om de geschiedenis in stand te houden.
Het Groot Diep
Dit Grootdiep (in vroeger tijden met twee woorden geschreven) is een gekanaliseerd riviertje ten noorden van Oosterwolde (Frl). Het is ongeveer 10 kilometer lang. Daar waar het water vroeger een vrije loop had, is het steeds verder gekanaliseerd. Het water ontsprong in de maden (hooilanden) tussen Appelscha en Oosterwolde, maar door het graven van de Opsterlandse Compagnonvaart (1817) is de oude bron verdwenen. Het water stroomt hier onder de Tille verder in noordelijke richting, voordat het iets ten noordwesten van Prandinga bij Oosterwolde uitmondt in de sprengbeek Boven-Tjonger, de bovenloop van de Tjonger die op haar beurt verderop overgaat in Kuinder (de Kuunder) en uitmondt bij Kuinre (in de toenmalige Zuiderzee). In 2020 is de waterloop verbreed om een grotere waterberging te realiseren.
