Hemmemastate – een poort naar een verdwenen state
Niet toegankelijk voor publiek
Aan de rand van Berltsum, net buiten de oude zeedijk, ligt een bijzondere herinnering aan het Friese adelsverleden: Hemmemastate. Wat resteert is de voormalige poort, tegenwoordig ingericht als woonhuis en omgeven door het opnieuw aangelegde Hemmemapark. Een bescheiden overblijfsel, maar met een groots verhaal.
De oorspronkelijke Hemmemastate lag iets verderop, op de plek waar nu een statig neoclassicistisch woonhuis staat dat eveneens de naam Hemmemastate draagt. Al in de 15e eeuw werd de state bewoond door de familie Hemmema, al vermoedt men dat de oorsprong nog verder teruggaat. De ligging buitendijks wijst erop dat hier mogelijk eerder een stins stond, bedoeld om een haven te beschermen.
Tot in de 18e eeuw bleef de state in bezit van de Hemmema’s. Toen het geslacht in mannelijke lijn uitstierf, kwam het geheel in handen van graaf d’Aumale, die veel zorg en middelen in het erfgoed stak. Des te schrijnender is het dat na zijn dood in 1746 de nieuwe eigenaar besloot de state al een jaar later te laten slopen.
Vandaag vormt de poort, samen met het park, een stille herinnering aan wat hier ooit stond. Een plek die uitnodigt tot even afstappen en je voor te stellen hoe deze buitendijkse state ooit het landschap domineerde.
