In de Nicolaaskerk in Wiuwert werd in 1765 tijdens houtsnijwerkzaamheden een bijzondere vondst gedaan. Timmerlieden vonden bij toeval gave lichamen in de grafkelder. Het was de schrik van hun leven. In paniek renden ze de Nicolaaskerk uit.
Het bijzondere was dat de lichamen hun kleren nog aan hadden en hun huid zag eruit alsof ze er nog maar net waren begraven. Dankzij diverse onderzoeken weten we dat het natuurlijke mummies zijn, niet geprepareerd of gebalsemd, maar op natuurlijke wijze bewaard dankzij het klimaat in de kelder.
De meeste van de zeven verdwenen mummies zijn bij onderzoeken in de voormalige Universiteit van Franeker tot botten en schedels zijn vergaan. Die zijn in twee gesloten kisten teruggekeerd naar Wiuwert. Eentje is gestolen, waarschijnlijk richting Amerika maar bewijs is nooit geleverd. Van wat Franse soldaten er rond 1800 mee hebben uitgespookt bestaan helaas alleen vage verhalen en geruchten. De kleren zijn vergaan, maar de lichamen van de resterende vier mensen liggen er nog altijd.
De resterende vier zijn een meisje van veertien dat circa 1610 aan tuberculose is overleden, een vrouw die circa 1618 een rustige (ouderdoms)dood is gestorven, een man die een pijnlijke dood heeft gehad vanwege een kaakabces en de goudsmid Stellingwerf die zo op het oog vredig is overleden en als laatste is begraven in de kelder, in 1705. Het wonderlijke verhaal van de eeuwenoude mummies van Wiuwert is omgeven door raadsels. Het is nog steeds wetenschappelijk niet bewezen hoe het kan dat de lichamen al vanaf 1609 zó goed bewaard blijven. De grafkelder is een mysterie en herbergt het geheim van Wiuwert.
Er worden van april tot en met oktober rondleidingen gegeven. Groepen vanaf vijftien personen dienen zich vooraf aan te melden. De entreeprijs is 4 euro per persoon voor kinderen van 6 tot en met 12 jaar is het 3 euro en voor kinderen tot en met 5 jaar is het gratis.
