In 1328 hebben zich 12 parochies afgescheiden van het graafschap Drenthe en zich aangesloten bij de “vrije Vriezen van Stellingwerf”. Zo ook de 14 boeren van de Fochtel. Nadien is er een kerk gesticht en daarbij een houten schoolgebouwtje.
Op de kaart van Sybesz (1756) stond aan de zuidkant van het kerkje dit schoolgebouwtje getekend. In 1836 is dit lokaaltje afgebroken. In de plaats kwam verderop een stenen versie, in 1886 geheel vervangen en voorzien van een “meesterswoning”. In 1891 nog eens verbouwd (zie foto) en in 1960 flink vergroot. Het hoofd van de school speelde in vroegere jaren een vooraanstaande rol in dit boerendorp.
Door de inzet van toenmalig wethouder Jaap Hankel samen met Dorpsbelang Fochteloo kwam het in 1994 tot nieuwbouw. De combinatie met dorpshuis Et Legien aan de overkant van het Zuideinde gaf de doorslag. Het 100 jaar oude schoolgebouw kreeg een woonbestemming.
Door terugloop van het aantal gezinnen met jeugd in Fochteloo moest de nog prille school in 2011 de deuren sluiten. Thans is er (achterzijde) het museale Prentenkabinet van de Stichting Nobilis gevestigd.
Nobilis
De Stichting Nobilis heeft domicilie gekozen in de voormalige basisschool De Vogelrijd, gesitueerd aan de westzijde van Dorpshuis Et Legien.
Maar al eerder, sinds 1991, zet de Stichting Nobilis zich in voor de hedendaagse prentkunst in Nederland en die uit de 20e eeuw. Belangrijke taken zijn het organiseren van tentoonstellingen, het uitgeven van boeken en grafiekmappen, het opbouwen van een grote collectie grafiek en andere werken op papier. Het begon allemaal met het archiveren van het werk van Peter Lazarov.
De Stichting beheert atelier-nalatenschappen van bekende Nederlandse grafici, verricht onderzoek en verleent bruiklenen uit haar bezit. Het werk van andere kunstenaars is ook ruim vertegenwoordigd in het Stichtingsbezit.
Naast werken op papier is er ook aandacht voor het werk van beeldhouwers en keramisten. Alle werkzaamheden geschieden op basis van non-profit en vrijwilligerswerk. De Stichting weet haar werk incidenteel gesteund door talrijke regionale en landelijke fondsen en werkt nauw samen met musea en galeries en met het kwartaaltijdschrift Grafiekwereld.
