Het landschap langs de Friese kust heeft een bijzonder kenmerk: de terp. Terpen zijn opgeworpen woonheuvels, die bescherming moesten bieden tegen het opkomende zeewater. Veel terpen bereikten een hoogte van 2 – 7 meter boven Normaal Amster- dams Peil (NAP). De terp van Hegebeintum spant de kroon met bijna 9 meter.
Omstreeks het jaar 1000 verloren de terpen geleidelijk hun betekenis door de aanleg van de zeedijken. Vanaf de tweede helft van de 19de eeuw werden ze vaak afgegraven vanwege de vruchtbare terpaarde. Door de kerk bleef van de terp van Hege- beintum een steil en markant deel over.
In 1904 en 1905 werd in de terp een groot aantal archeologische vondsten gedaan waaronder urnen, mesjes en andere sieraden. De mooiste vondst was een kostbare fibula of mantelspeld, ver- sierd met prachtig filigraanwerk, dat een sterke verwantschap vertoont met vergelijkbare vondsten in Engeland en Scandina- vië. Hieruit blijkt dat de Friezen in de vroege Middeleeuwen niet geïsoleerd leefden, maar onderdeel waren van een bredere Noordzee-cultuur.
In 1997 is de afgraving op realistische wijze gereconstrueerd. Zo is ter plekke te zien hoe de terpaarde werd afgevoerd met ijzeren kipkarretjes op rails. In het typisch Friese kerkje (12de eeuw) bovenop de terp bevinden zich de rouwborden van diverse geslachten, die in Harsta State woonden, de vlak buiten Hegebeintum gelegen stins (landhuis).
