In het Kazemattenmuseum beleef je verhalen en exposities over de periode vanaf de bouw van de Afsluitdijk, de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog. Het doel van deze exposities is het uitdragen en levend houden van de historische gebeurtenissen rond Kornwerderzand. Naast het bezoekerscentrum, zijn er diverse Duitse wachtlokalen en Duitse kanonbunker en maar liefst zeven kazematten te bezoeken. Tijdens Bunkerdag zijn er diverse re-enactment groepen aanwezig, verkleed in uniform spelen zij historische situaties na.
In 1921 wordt besloten tot de bouw van de Afsluitdijk. Voor de bescherming van ‘Vesting Holland’ wil het departement van Oorlog dat er extra versterkingen bij de Afsluitdijk komen. Om deze reden zijn de vestingwerken, de kazematten, gebouwd. Bij de Kazematten van Kornwerderzand weten slechts 225 Nederlandse soldaten, in de meidagen van 1940, zo’n 13.500 Duitsers soldaten tegen te houden. Een verhaal om trots op te zijn.
In eerste instantie hadden de Duitsers weinig belangstelling voor de stelling en was het een bewaakte doorlaatpost. Toen de Duitse krijgskansen keerden na diverse nederlagen, werd de stelling vanaf 1943 weer volledig bemand en uitgebreid met 3 bunkers ingericht met 5 cm antitankgeschut. Er kwamen opstellingen voor luchtdoelartillerie en 3 wachtposten en er kwamen houten mitrailleurstoelen in plaats van de Hollandse zandzakken. Kornwerderzand was daarmee een onderdeel van de Atlantikwall.
Verborgen verhalen en het thema Koude Oorlog
De elfde editie van Bunkerdag staat in het teken van de verborgen verhalen achter de bunkers. Verhalen die laten zien dat bunkers meer zijn dan betonnen restanten uit het verleden. Verhalen van soldaten die te maken kregen met moeilijke keuzes, of verhalen van omwonenden die ervaarden welke impact de bunkers hadden op het landschap.
In 2026 is het bovendien 35 jaar geleden dat de Koude Oorlog eindigde. Een periode waarin dreiging, spionage en angst heersten. Diversen Atlantikwall-bunkers kregen in deze periode een nieuwe rol. Tijdens Bunkerdag wordt niet alleen stilgestaan bij de oorsprong van de bunkers in de Tweede Wereldoorlog, maar ook bij hun betekenis in de decennia die hierna volgden. De verhalen achter de bunkers worden zichtbaar en tastbaar voor iedereen die nieuwsgierig is naar wat er schuilgaat achter het beton.
Bezoekers krijgen de kans om bunkers te betreden die normaal gesproken gesloten zijn voor publiek. Tijdens de rondleidingen vertellen gidsen over het dagelijks leven in en rond de bunkers, de militaire strategieën in de regio en de impact op de omgeving en haar bewoners. Op verschillende locaties brengen acteurs en historische voertuigen verhalen tot leven en zijn er exposities en filmvertoningen met uniek beeldmateriaal. Ook voor kinderen is er een speciaal programma met speurtochten en opdrachten, zodat ook zij op een laagdrempelige manier kennismaken met deze bijzondere geschiedenis.
