Wat betekent het om een opera te maken op Surinaamse grond, gevormd door Europese klassieke tradities en geworteld in Surinaamse verhalen? Theatermaker Mathieu Wijdeven ontrafelt wat Het Pand der Goden, meer dan een eeuw later, ons vandaag nog te zeggen heeft.
Het Pand der Goden werd door J.N. Helstone (1853-1927) geschreven en Wijdevens betovergrootvader G.G.T. Rustwijk ontwierp de scenografie. Na de première verdween de opera in een archiefkast en werd pas 118 jaar later weer uitgevoerd, wat zeer uiteenlopende reacties losmaakte.
Johannes Helstone werd geboren op plantage Berg en Dal in Suriname. Duitse zendelingen op de plantage, de Herrnhutters van de E.B.G. (de Evangelische Broedergemeente), ontdekten zijn muzikale talent en hielpen hem te studeren aan het conservatorium in Leipzig. Opgeleid in de Europese klassieke traditie, maar geworteld in Surinaamse verhalen, ritmes en mythes, klinken in Helstones muziek beide werelden door.
Met documentair muziektheater onderzoekt Wijdeven het westerse operagenre binnen een Surinaamse context vol geesten, goden en mythen. In ontroerende aria’s en een muzikale reconstructie ontvouwt zich wat deze Surinaamse opera kan betekenen voor ons vandaag de dag. Mathieu Wijdeven is de verteller en hij brengt samen met operazanger Frank Dolphin Wong en pianist Djuwa Mroivili het verhaal tot leven.
Over Mathieu Wijdeven
In 2021 ging bij Theater Rotterdam zijn solovoorstelling Het waarom beantwoord in première.
Na uitgebreid onderzoek bracht hij een ode aan zijn betovergrootvader G.G.T. Rustwijk (1862-1914), die een dichter en veelzijdig kunstenaar bleek te zijn, en die leefde in Suriname in de periode net na de afschaffing van de slavernij. De voorstelling werd geselecteerd voor Het Nederlands Theaterfestival (2022), genomineerd voor de BNG Bank Theaterprijs (2022) en won de Toneelschrijfprijs (2022).
Als vooronderzoek voor Helstone in Het Pand der Goden maakte Mathieu de installatie M8: Helstone waarvoor hij naar Herrnhut, Leipzig, Paramaribo en Berg en Dal in Suriname, afreisde om verschillende perspectieven op Helstone en zijn opera te verzamelen.
Concept, regie: Mathieu Wijdeven
Spel: Mathieu Wijdeven, Frank Dolphin Wong, Djuwa Mroivili
