Kuierpad Oude Leije
Ontdek de geschiedenis van Oude Leije tijdens een bijzondere wandeling door het Friese polderlandschap. Het Kuierpad voert je langs historische plekken, over boerenland en langs het water van de Elfstedentocht. Een landschap getekend door de eeuwenlange strijd tegen het water.
Let op: deze wandeling is toegankelijk van 1 mei t/m 30 september en gaat over privé terrein door de weilanden. Honden moeten aangelijnd zijn. De route wijkt af van het knooppuntnetwerk. Download het gpx-bestand om te navigeren.
Vrouwbuurstermolen
De wandeling begint bij de Vrouwbuurtstermolen, de laatste historische korenmolen van Het Bildt. De molen staat op een karakteristieke plek aan de Elfsteden-vaarroute en herinnert aan de tijd waarin windkracht onmisbaar was voor het malen van graan. Bij voldoende wind is de molen op zaterdagmiddag in bedrijf en te bezichtigen.
De omgeving ver…
Ontdek de geschiedenis van Oude Leije tijdens een bijzondere wandeling door het Friese polderlandschap. Het Kuierpad voert je langs historische plekken, over boerenland en langs het water van de Elfstedentocht. Een landschap getekend door de eeuwenlange strijd tegen het water.
Let op: deze wandeling is toegankelijk van 1 mei t/m 30 september en gaat over privé terrein door de weilanden. Honden moeten aangelijnd zijn. De route wijkt af van het knooppuntnetwerk. Download het gpx-bestand om te navigeren.
Vrouwbuurstermolen
De wandeling begint bij de Vrouwbuurtstermolen, de laatste historische korenmolen van Het Bildt. De molen staat op een karakteristieke plek aan de Elfsteden-vaarroute en herinnert aan de tijd waarin windkracht onmisbaar was voor het malen van graan. Bij voldoende wind is de molen op zaterdagmiddag in bedrijf en te bezichtigen.
De omgeving vertelt ook het verhaal van de strijd tegen het water. De kronkelende weg en de ligging aan de oostkant herinneren aan de oude waterkeringen die het land beschermden. Hier zie je hoe dijken, vaarten en sluizen door de eeuwen heen het landschap hebben gevormd.
De sluis van Oude Leije
Onderweg kom je langs de sluis van Oude Leije. Een sluis maakt het mogelijk om schepen tussen waterwegen met verschillende waterstanden te laten varen. Het verschil in waterpeil laat zien hoe belangrijk waterbeheer is in dit laaggelegen poldergebied. Oude Leije ontstond bij een waterverbinding en groeide in de vijftiende eeuw uit tot een kleine haven- en handelsplaats.
Eerbetoon aan de Elfstedentocht
In het dorp vind je ook het monument De Elfstedenschaatsster, een eerbetoon aan de vrouwelijke winnaars van de Elfstedentocht.
Dit ga je zien
-
De Vrouwbuurtstermolen
De Vrouwbuurtstermolen
De laatste historische molen op Het Bildt, gelegen op een prachtige locatie aan de 11-steden vaarroute. Iedere zaterdagmiddag, bij voldoende wind, is de molen in bedrijf en te bezichtigen.
-
De sluis van Alde Leie
Hoe hou je het water op hoogte in een poldervaart, terwijl de schepen er ook door moeten? Met een schutsluis natuurlijk. Hier zie je het lage waterpeil aan de ene kant, het hoge peil aan de andere kant.
De sluis van Alde LeieDe sluis van Alde Leie
(beluister hier het audioverhaal)
Hoe hou je het water op hoogte in een poldervaart, terwijl de schepen er ook door moeten? Met een schutsluis natuurlijk. Hier zie je het lage waterpeil aan de ene kant, het hoge peil aan de andere kant. Polder en boezem, de aan elkaar verbonden kanalen en meren in Friesland met hetzelfde streefpeil van 0,52 meter onder NAP, komen hier dus bij elkaar.
Bij deze in 2013 aangelegde Anita Andriessensluis kun je goed zien hoe zo'n schutsluis werkt. In dit geval met slechts één druk op de knop. Je vaart de sluis in als de schuiven openen en zorgt dat ze achter je sluiten. Je wacht tot het water op niveau is in de sluis en vaart verder als de deuren voor je openen. Simpel.
De trekvissen die bij Zwarte Haan het binnenwater inzwemmen kunnen hier door de vispassage naar de Friese boezem, net als bij Wier. De sluis van Alde Leie is terug, zou je kunnen zeggen, want vanaf ongeveer 1300 was hier ook al een sluis. Houten restanten en walbeschoeiingen zijn in de jaren zeventig van de twintigste eeuw in de bodem achter het café gevonden, toen er riolering werd aangelegd.
Die sluis was destijds heel belangrijk voor het dorp De Leije, dat aan de oever van een oude zeeslenk van de Middelzee lag. Er werd niet alleen water in zee geloosd, ook schepen konden hier in en uit. En door die zeehaven-functie was het een drukte van jewelste. Er werd dag in dag uit gehandeld in zuivel en vee, turf, hout en bier.
Toen het achterliggende Bildt in 1505 werd ingepolderd, was het gedaan met de economische bloei van het dorp. De sluis werd een binnensluis en De Leije veranderde in Oude Leije. De Leistervaart werd lange tijd nog wel gebruikt, maar in de jaren zeventig van de vorige eeuw kwamen er dammen en werd het stil op het water. Met de komst van de nieuwe sluis, onderdeel van het bevaarbaar maken van de Noordelijke Elfstedenvaarroute, varen hier weer bootjes door het dorp, zoals dat eeuwenlang gebeurde.
Ingesproken door:
Fotograaf Linette Raven ontwikkelt het liefst grote series met monumentale portretten van mensen uit een bepaalde omgeving/beroep. Haar contact met Joop Mulder dateert al van 2001, toen ze samen met hem voor Oerol 2002 t/m 2007 het project 'Fan twae kanten’ ontwikkelde en presenteerde. Er volgende nog vele projecten.
“Joop was een vanzelfsprekende aanwezigheid in mijn leven, hij was er gewoon.. zoals het hoort. Hij bood mij ruimte en zijn vertrouwen. Samen in de auto touren door het landschap van Terschelling of Friesland en maar ideeën spuien, een uitsmijter en weer door. Het was een unieke ervaring, met Joop als creatief pionier mee te mogen reizen. Zijn gunfactor, zijn creatieve geest en zijn blauwe twinkelogen altijd aan. Bij het elkaar weer zien, het ’hi meissie’. Later bleek niet alleen bij mij, zo mooi, allemaal dezelfde warme begroeting plus zachte-snor omhelzing.Dat was Joop. Voor nu vanzelfsprekend en vaak aanwezig in mijn gedachte.”
Dit verhaal is onderdeel van de route Gemalen Verhalen van Sense of Place
-
-
De Elfstedenschaatsster
De Elfstedenschaatsster
In Alde Leie vind je De Elfstedenschaatsster een eerbetoon aan de vrouwelijke winnaars van de Elfstedentocht.
-
Nammensma Agro
Nammensma Agro
Proef de kracht van de Friese bodem! Jurre Nammensma bouwt sinds 2023 aan een regeneratief landbouwbedrijf in Alde Leie. Hij teelt volledig onbespoten, met een No-Dig methode: zonder ploegen, mét compost. Dat levert smaakvolle, gezonde groenten op én een vruchtbare bodem van hoge kwaliteit.
-
De Vrouwbuurtstermolen
De Vrouwbuurtstermolen
De laatste historische molen op Het Bildt, gelegen op een prachtige locatie aan de 11-steden vaarroute. Iedere zaterdagmiddag, bij voldoende wind, is de molen in bedrijf en te bezichtigen.
