Museum it Tsiispakhûs is gevestigd in een prachtig historisch kaaspakhuis uit 1905 aan de Bolswarder Trekvaart in Wommels. Het museum nodigt je uit om een nieuw perspectief op landbouw te ontdekken, waarbij je de methoden van vroeger vergelijkt met die van nu.
Leer hoe de bescheiden koe diep geworteld is in het verleden en heden van het land, vooral in Friesland. Zie waarom de koe een integraal onderdeel is van het pastorale en culturele landschap van het land dat Nederland ooit tot 's werelds grootste boterexporteur maakte.
Wommels kent een rijke geschiedenis op het gebied van boter maar nog meer op dat van kaasmaken en kaashandel. In het dorp, maar ook in het naastgelegen dorpje Easterein, herinneren de duidelijk herkenbare kaaskoopmanshuizen aan die tijd die heeft geduurd van ongeveer 1880 tot 1910.
Uw e-bike opladen kan gratis tijdens het museumbezoek en met de boot kunt u ook gemakkelijk het museum bezoeken, omdat er naast het museum een aanlegsteiger aanwezig is.
De komende jaren 2026-2027 hebben wij een nieuwe expositie in samenwerking met onze plaatselijke kunstenares Francisca Snel: Molke en Meane.
Zij verkent de complexiteit van landbouw en biodiversiteit. Deze expositie belicht de spanningen in het landschap dat leeft tussen natuurbehoud en voedselproductie. Het toont een gelaagd verhaal over landbouw, biodiversiteit, keurmerken en keuzes. Boeren willen bijdragen aan biodiversiteit maar stuiten op regels die vaak haaks staan op de dagelijkse praktijk.
Wat betekent de keuze als consument bij de aankoop van zuivel hogerop in de keten, bekend als de melkstroom voor boer, koe en natuur? Deze realiteit wringt met de simplificatie van consumenten keurmerken op de zuivelverpakking in de supermarkt.
Het aantal weidevogels neemt al jaren af en de huidige manier van landbouw bedrijven staat onder maatschappelijke druk. Een boer die land vrijhoudt voor weidevogels heeft minder ruimte voor zijn koeien, terwijl consumenten juist méér weidegang verwachten. En later maaien om grutto's te sparen betekent én minder voedzaam én minder voer voor de winter.
In de expositie staan melkpakken met informatie over de aspecten van deze complexiteit. Van greidelân, biodiversiteit tot melkstroom.
