De Thomaskerk staat op een hoge, scherp afgegraven terp. Het gebouw is van oorsprong twaalfde-eeuws maar is drie eeuwen later flink vernieuwd in gotische stijl. Toen is de kerk ook uitgebreid en van een driezijdige koorsluiting voorzien. De gotiek spat er vooral in de zuidmuur vanaf. Deze is versierd met één grote en meerdere kleine spitsboogvensters. In de noordmuur kun je nog oude muurresten ontdekken.
Neem binnen een kijkje bij de mooie preekstoel, de overhuifde herenbank met alliantiewapens van Harinxma thoe Slooten-Burmania en de renaissancezerken in de vloer van onder meer Benedictus Gerbrandtsz. Verrassend is zeker het de zandstenen epitaaf voor Douwe van Aylva die op zijn 28ste sneuvelde bij Deventer. Opmerkelijk op het epitaaf is de naakte Athena, godin van de strijd.
Extra informatie:
De Thomaskerk staat op een hoog, scherp afgegraven terprestant. De oorsprong ligt in de 12de eeuw; de oudste muurresten aan de oostzijde van de toren en de voet van het westelijke gedeelte van de noordmuur wijzen daarop . De resten geven aan dat er toen een gereduceerd westwerk heeft gezeten. In de eerste helft van de 15de eeuw is de kerk met toren sterk in gotische vormen vernieuwd, uitgebreid en van een driezijdige sluiting voorzien. De gotiek is het best aan de zuidzijde te herkennen. Daar staan kleine spitsboogvensters in de traveeën tussen eenmaal versneden steunberen. In het midden staat een groot spitsboogvenster met een bakstenen vorktracering. Het westelijke gedeelte heeft stukken metselwerk met afwisselend rode en gele moppen. Daar staat een korfbogige ingang in een spitsbogige nis. Ook aan de noordzijde staat een ingang in soortgelijke vormen, omringd door afwissend rode en gele banksteen. De noordmuur is geleed met steunberen maar er staan maar twee kleine spitsboogvensters in. De driezijdige koorsluiting heeft hetzelfde karakter met beren en vensters. De zadeldaktoren is verschillende malen gerepareerd en vernieuwd, is ingebouwd en de westgevel is tegelijk met de westmuur van de kerk vrij laat opnieuw in kleine steen opgetrokken.
Het interieur wordt gedekt door een houten tongewelf. In de koormuur is een grote piscinanis in gebruik als vitrine voor archeologische vondsten. In de vloer liggen een paar renaissancezerken waaronder één van Benedictus Gerbrandtsz en een kinderzerkje. De preekstoel binnen het doophek met balusters en met klankbord heeft gecanneleerde zuiltjes aan de kuip en gekorniste panelen. Ertegenover staat de overhuifde herenbank met gegroefde zuilen en een bekroning van een rolwerkaedicula met de alliantiewapens Harinxma thoe Slooten Burmania. Tegen de noordgevel is een zandstenen epitaaf geplaatst voor Douwe van Aylva die op 28-jarige leeftijd in 1592 bij Deventer sneuvelde. Opmerkelijk is de voorstelling van de naakte godin van de strijd, Athena, op het midden van het veld. Het orgel op de westgalerij is in 1925 gebouwd door Bakker & Timmenga uit Leeuwarden.
Kerk en toren 12de eeuw, sterk vernieuwd 15de eeuw
Protestants
Preekstoel, grafzerken, epitaaf, herenbank
