We weten inmiddels heel goed wat de klimaatuitdagingen zijn. We kennen de cijfers, de scenario’s en de oproepen tot duurzamer gedrag. Toch blijven we massaal niet-duurzaam gedrag vertonen. Sterker nog: in veel gevallen is niet-duurzaam gedrag nog altijd statusverhogend, zoals vliegen naar zonnige vakantiebestemmingen. Daarbij zien we dat zelfs mensen die zichzelf als duurzaam beschouwen, zich lang niet altijd duurzaam gedragen.
In deze Studium Generale-lezing staan we stil bij die paradox, vanuit een systeemperspectief. Ons gedrag staat namelijk niet op zichzelf, maar is ingebed in een groter systeem van normen, infrastructuren, economische prikkels en culturele beelden. Waarom vinden we het bijvoorbeeld volkomen onacceptabel als iemand een batterij op straat gooit, maar nauwelijks vreemd als diezelfde persoon zonder nadenken het vliegtuig pakt? Wanneer verschuift binnen zo’n systeem de norm en wordt bepaald gedrag ineens maatschappelijk onacceptabel, zoals roken binnenshuis?
De lezing verkent ook hoe communicatie en media een sleutelrol spelen binnen dit systeem: in het normaliseren van gedrag, het versterken van status, maar ook in het doorbreken van vastgeroeste patronen.
Over de sprekers
Dr. Bianca Harms is lector Transformational Media aan NHL Stenden Hogeschool. In haar onderzoek houdt zij zich bezig met de vraag hoe communicatie en media door organisaties, merken en beleidsmakers kunnen worden ingezet om maatschappelijke en duurzame verandering te ondersteunen. Zij promoveerde in 2021 aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar zij ook de master Marketing Management afrondde.
Joris Galama is docent-onderzoeker gedragsverandering en communicatie aan NHL Stenden Hogeschool en verbonden aan het lectoraat Transformational Media. Zijn werk richt zich op gedragsverandering en duurzaamheid, met bijzondere aandacht voor de rol van communicatie. Joris behaalde zijn master in Consumentenwetenschappen aan Wageningen Universiteit, werkte als onderzoeker bij Wageningen Economic Research en is momenteel promovendus aan de Universiteit van Amsterdam.
