Locaties
2905 t/m 2928 van 5732 resultaten
-
Camping Oan 'e Poel
Camping Oan 'e Poel
-
Psychiatrische zorg in oorlogsomstandigheden
Psychiatrische zorg in oorlogsomstandigheden
Het Psychiatrisch Ziekenhuis (de PZ) in Franeker was en is een begrip in Friesland. Tijdens de bezetting moest het, naast de achthonderd eigen patiënten, ook bewoners van twee andere instellingen onderdak bieden. De bezetters hadden hun gebouwen gevorderd. Ook andere oorlogsslachtoffers, waaronder evacués uit Limburg, werden opgevangen en verzorgd. En was de TBC-afdeling een ideale plek voor onderduikers.
In de laatste oorlogsmaanden voorzien de keukens van het ziekenhuis al die mensen, en ook nog een groot deel van de Franeker bevolking, van eten.
In 1930 is ten westen van de stad een gloednieuwe en moderne huisvesting verrezen, Groot Lankum genaamd. Het oude onderkomen in de binnenstad (het “Binnengesticht”) blijft daarnaast ook in gebruik. De behandeling van psychiatrische aandoeningen staat nog in de kinderschoenen, medicijnen zijn er nog niet. Patiënten liggen de hele dag in bed, niets te doen.
Het ziekenhuis heeft een TBC-afdeling, die vanwege het besmettingsgevaar geïsoleerd is van de rest van het gebouw. Dat maakt het een perfecte onderduikplaats, de bezetter staat niet te trappelen om daar te controleren . . .
Het is februari 1943 als de Duitsers het Psychiatrisch Ziekenhuis Vogelenzang in Bennebroek vorderen. 369 Patiënten en 100 medewerkers moeten weg en worden met treinen naar Franeker overgebracht. De Franeker patiënten uit het Binnengesticht verhuizen naar de grote zolderverdieping van het nieuwe Groot Lankum, om plaats te maken voor de gasten. De ruimte is veel te krap, maar er is geen keuze.
Als de geallieerde opmars het zuiden van Nederland bereikt, stagneert het front en is vooral de provincie Limburg een tijdlang strijdgebied. Bewoners moeten worden geëvacueerd. In januari 1945 arriveert een trein vol mensen uit Roermond en omgeving na een barre reis verzwakt en hongerig in Franeker. Voordat ze kunnen worden ondergebracht bij gastgezinnen in de omliggende dorpen, worden ze door de medewerkers van de PZ verzorgd en van eten voorzien. Zieken worden opgenomen in het toch al overvolle ziekenhuis.
Alsof het allemaal nog niet moeilijk genoeg is, komen er op 27 maart 1945 ook nog eens 528 patiënten met hun verplegers van het Psychiatrisch Ziekenhuis Dennenoord uit Zuidlaren bij. De panden daar moeten op last van de bezetters op stel en sprong worden ontruimd, want er moet een Duits noodhospitaal in worden gevestigd. De keukens van de PZ moeten alle zeilen bijzetten om de vele monden te voeden. Gelukkig is men eerder al begonnen met het verbouwen van grote hoeveelheden groenten op de terreinen en worden er veertig varkens gehouden voor de vleesbehoefte. Boeren uit de omgeving leveren aardappelen en rapen. Per dag gaat er 3600 kilo aan aardappelen doorheen.
In de allerlaatste dagen voor de bevrijding van Franeker, die uiteindelijk op 15 april plaatsvindt, komt er nog een Duitse order om de PZ te ontruimen, om plaats te maken voor gewonde Duitse soldaten. Maar zover komt het niet meer, de Canadese bevrijders zijn al in aantocht en de bezetters vertrekken halsoverkop.
Een televisiedocumentaire van Omrop Fryslân (deels Friestalig) over de PZ in oorlogstijd ziet u hier.
-
-
Raerd (Rauwerd)
Raerd (Rauwerd)
-
Secret Garden Levels
Secret Garden Levels
-
Hotel Country Rose
Hotel Country Rose
-
Laatste rustplaats Jan Welfing
Laatste rustplaats Jan Welfing
Jan Welfing (1920–1945) was een jonge Fries die actief was in het verzet en tijdens de bevrijding van Opsterland in Ureterp omkwam. Zijn naam wordt geëerd in zijn geboortedorp.
Jan Harmens Welfing, geboren op 19 mei 1920 in Duurswoude (nu Wijnjewoude) en opgegroeid in Hemrik, werkte als huisschilder maar sloot zich tijdens de bezetting aan bij de Binnenlandse Strijdkrachten (BS), het Friese verzet tegen de nazi’s. Zijn inzet voor vrijheid zou hem uiteindelijk het leven kosten.
Op 14 april 1945, de dag van de bevrijding van Opsterland, raasden felle gevechten door Ureterp toen Duitse troepen het dorp binnenvielen. In het vuurgevecht tussen ongeveer twaalf BS’ers en de Duitsers sneuvelden meerdere verzetsstrijders, waaronder de 24-jarige Jan Welfing. Het geweld was hevig, met pantservuisten en granaten, terwijl dorpelingen zich in kelders verschoolden. Kort daarna bevrijdden troepen van het B-squadron van de Royal Canadian Dragoons het dorp, namen dertig Duitsers gevangen en wisten zo de dreiging te beëindigen.
Jan Welfing werd begraven in Wijnjewoude, samen met zijn jongere broer Jentje, die vijf maanden eerder verdronk tijdens een vluchtpoging. Ter herinnering aan zijn moed en opoffering is een straat in Wijnjewoude naar hem vernoemd: de Welfingstrjitte.
-
-
Eetcafé De Kalkman
Eetcafé De Kalkman
-
Kinderboerderij Anna Zijlstra hoeve
Kinderboerderij Anna Zijlstra hoeve
-
Hannemahuis
Hannemahuis
-
Natuurkampeerterrein minicamping Singel - Kampeerplaats
Natuurkampeerterrein minicamping Singel - Kampeerplaats
Direct boekbaar
-
De Kreake
De Kreake
-
Elfstedensloep Verhuur Workum
Elfstedensloep Verhuur Workum
-
Yachtcharter De Drait Woudsend - Kotterjacht Antoinette/ Victoria
Yachtcharter De Drait Woudsend - Kotterjacht Antoinette/ Victoria
Direct boekbaar
-
d'Oude Herbergh - Vakantiewoning de Jonge Jelle
d'Oude Herbergh - Vakantiewoning de Jonge Jelle
Direct boekbaar
-
B&B Homestay
B&B Homestay
-
Lauwersmeer - De Baak - Uitkijktoren
Lauwersmeer - De Baak - Uitkijktoren
-
Slieker Film
Slieker Film
-
Delleboersterheide
Delleboersterheide
-
Drogeham - De Hege Bulten II
Drogeham - De Hege Bulten II
-
De Stjelp Pleats
De Stjelp Pleats
-
Hotel Appelscha
Hotel Appelscha
-
Restaurant Oan 't Wetter
Restaurant Oan 't Wetter
-
Melkveebedrijf Kroodsma-Parmentier
Melkveebedrijf Kroodsma-Parmentier
-
De herberg bij de kruising
De herberg bij de kruising
De belangrijke rol van de dorpsherberg in de Middeleeuwen op een centraal punt in het dorp.
Op de hoek van de Klepelslag staat het mooie Witte huis. Oudere Katlijkers weten dat dit ooit een dorpscafé was, dichtbij de kruising van de Kerkelaan en de W.A. Nijenhuisweg. Vanaf de late middeleeuwen heeft hier een herberg gestaan. Zoals overal in Friesland was dit de herberg waar dorpszaken werden gedaan: contracten tekenen, overleggen over koop en verkoop van grond en percelen.
Deze herberg speelde tot diep in de 20ste eeuw een belangrijke sociale functie in het dorp.
-
