De Elfstedentocht van Friesland
De Elfstedentocht. Misschien wel het meest beroemde evenement van Friesland. In 1997 werd hij voor de laatse keer geschaatst, maar de tocht der tochten komt nog ieder jaar voorbij. In de vorm van fietselfstedentocht, elfsteden wandeltocht, sup 11-city tour, zwemelfstedentocht en meer. Wil je hem nou zelf ervaren? Bekijk dan onze bijzondere elfstedenroutes.
30 jaar geleden
It giet oan! Drie woorden die op 2 januari 1997 heel Nederland in beweging brachten. Twee dagen later, op 4 januari, stonden duizenden schaatsers klaar voor de vijftiende Elfstedentocht. Bijtende kou, harde wind en 200 kilometer ijs langs de elf Friese steden. Henk Angenent won na een spannende eindsprint op de Bonkevaart.
In 2027 is het precies 30 jaar geleden dat de laatste Elfstedentocht op natuurijs werd verreden. Omrop Fryslân neemt je met deze bijzondere archiefbeelden mee terug naar die onvergetelijke winterdag.
Op eigen houtje - doe de elfstedentocht zelf
De Elfstedentocht op je eigen manier beleven? Stap op de fiets, trek je wandelschoenen aan, ga het water op of ontdek Friesland met de camper. Elke route brengt je langs de beroemde elf steden, met onderweg volop ruimte om je eigen avontuur te kiezen. Hoe ga jij op pad?
elfstedentochten - in de agenda
De elf steden van friesland - op de kaart
Alles wat je moet weten - over de elfstedentocht
De Elfstedentocht is een schaatstocht van ruim 200 kilometer langs de elf historische steden van Friesland. De deelnemers starten en finishen in Leeuwarden en schaatsen onderweg over bevroren meren, kanalen en vaarten. Ga je fietsen, wandelen, varen of rijden? Dan hangt de afstand af van de route die je kiest. Bekijk de verschillende Elfstedenroutes en plan je eigen tocht.
De officiële Elfstedentocht op schaatsen begint en eindigt in Leeuwarden. Ontdek je de elf steden op eigen houtje, dan kun je bij verschillende routes zelf een startpunt kieze
Op 4 januari 1997 werd de vijftiende en voorlopig laatste Elfstedentocht op schaatsen gereden. Henk Angenent kwam als winnaar over de finish. Sindsdien wachten schaatsliefhebbers op een nieuwe editie van de Tocht der Tochten.
Sinds de eerste officiële Elfstedentocht in 1909 is de Tocht der Tochten vijftien keer verreden. De laatste editie vond plaats op 4 januari 1997. Friesland wacht sindsdien op de zestiende Elfstedentocht.
De laatste winnaar is Henk Angenent, die op 4 januari 1997 als eerste over de finish kwam. Drie schaatsers wisten de Elfstedentocht zelfs twee keer te winnen: Coen de Koning, Auke Adema en Evert van Benthem. Die laatste won twee edities achter elkaar, in 1985 en 1986.
Minne Hoekstra won op 2 januari 1909 de allereerste officiële Elfstedentocht. Hij legde de tocht af in 13 uur en 50 minuten. Daarmee schreef hij geschiedenis als eerste winnaar van de Tocht der Tochten.
De Elfstedentocht van 18 januari 1963 staat bekend als de Hel van '63. Met temperaturen tot 18 graden onder nul, harde wind en stuifsneeuw was het een loodzware tocht. Van de 9.862 deelnemers bereikten slechts 127 de finish. Reinier Paping won deze legendarische editie.
Evert van Benthem reed op 21 februari 1985 de snelste Elfstedentocht ooit. Hij kwam na 6 uur, 46 minuten en 47 seconden over de finish. Zijn record staat nog altijd.
In 1985 mochten vrouwen voor het eerst deelnemen aan de wedstrijd. Lenie van der Hoorn-Langelaan kwam dat jaar als eerste vrouw over de finish. In 1986 was dat Tineke Dijkshoorn-Olsthoorn en in 1997 Klasina Seinstra. Bij de volgende Elfstedentocht wordt voor het eerst een aparte vrouwenwedstrijd gehouden, met een officiële winnares.
Zodra het hard genoeg vriest en er over de hele route minimaal 15 centimeter betrouwbaar natuurijs ligt, kan de Elfstedentocht worden georganiseerd. De Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden beoordeelt de omstandigheden en beslist wanneer de tocht doorgaat.
Het Elfstedenkruisje is de felbegeerde onderscheiding voor schaatsers die de officiële Elfstedentocht volgens de regels voltooien. Het kruisje werd ontworpen door Pim Mulier en is uitgegroeid tot een bijzonder symbool van doorzettingsvermogen en de Friese schaatstraditie.