IJlst Houtstad is meer dan zomaar een kreet. Al eeuwenlang is de stad onlosmakelijk verbonden met hout, en dat is te zien én te beleven. In IJlst komt het verleden tot leven: Houtzaagmolen De Rat zaagt nog steeds bomen tot planken, precies zoals 300 jaar geleden. Het museumgebouw, geïnspireerd op historische houtbouw, bestaat uit negen robuuste kubussen die samen één geheel vormen.
Hout door de eeuwen heen
Van handkracht tot stoomkracht – IJlst is al eeuwen een centrum van houtbewerking. In de middeleeuwen werd hout nog met spierkracht bewerkt. De uitvinding van de krukas bracht daar verandering in: dankzij deze techniek konden boomstammen met windkracht worden gezaagd. Met de komst van de stoommachine werd het zaagraam niet langer door wind maar door stoom aangedreven, en later door een elektromotor. Deze ontwikkeling is in IJlst van dichtbij te bewonderen.
Zagen met de kracht van de tijd
In IJlst beleef je de volledige evolutie van het houtzagen. Houtzaagmolen De Rat werkt nog zoals vroeger. In het museum wordt het traditionele zaagraam afwisselend aangedreven door stoom of elektriciteit. Ook de handaangedreven zaag heeft hier nog een plek – een unieke blik op eeuwen vakmanschap.
IJlst: meer dan 750 jaar stadsrechten
IJlst kent een rijke historie die nog altijd zichtbaar is in het huidige stadsbeeld. Maak een tocht met een authentieke, elektrisch aangedreven eikenhouten boerenpraam en ontdek de eeuwenoude waterstructuur van de stad. In Museum Houtstad IJlst staat een indrukwekkende maquette van de stad in haar glorietijd – de Gouden Eeuw. Onze gidsen nemen je mee in verhalen over de oorsprong van IJlst, de strategische vaarroute naar Amsterdam, de scheepsbouw, de houthandel en nog veel meer.
Nooitgedagt: gereedschap, schaatsen en speelgoed
In 1865 begon Jan Nooitgedagt met het maken van schaven en beitels. Zijn bedrijf groeide, samen met zijn vier zonen, uit tot een onderneming met meer dan 150 medewerkers. In het museum ontdek je 150 jaar aan productontwikkeling. Nooitgedagt-gereedschap staat nog altijd bekend om zijn kwaliteit. Dubbele exemplaren zijn in het museum te koop – een tweede leven voor duurzaam vakmanschap.
Duurzaam gebouwd en prachtig gelegen
Het museumgebouw zelf weerspiegelt de houtbouw van weleer, met een eigentijdse, energieneutrale twist. Vanuit het gebouw heb je een schitterend uitzicht op Houtzaagmolen De Rat en de historische vaarroute De Geeuw, richting Sneek.
Ontdek IJlst
Bezoek de kleurrijke bloemenfontein – door velen de mooiste van de elf fonteinen genoemd – en geniet van de gezellige terrasjes. Maak een wandeling door het pittoreske oude stadje en bewonder de karakteristieke overtuinen langs de gracht.
