Historische dorpswandeling Wolvega - AR-route
Ontdek Wolvega tijdens deze Augmented Reality route. Historische gebouwen, bijzondere monumenten en plekken vertellen het verhaal van de rijke geschiedenis van dit Friese dorp. Het startpunt van de route is Museum 't Kiekhuus.
De augemented reality route vind je in de MeAR Fryslȃn app.
Museum ’t Kiekhuus
Museum ’t Kiekhuus is sinds 1988 gevestigd in de voormalige bakkerij De Korenschoof in Wolvega. Het museum ontstond uit de verzamelwoede van de familie Bakker. Sinds september 2018 beheert Stichting Museum ’t Kiekhuus de collectie, met onder andere blikverpakkingen en emaille reclameborden die vroeger werden gebruikt om producten te bewaren en aan te prijzen.
Korenmolen Windlust
Vervolgens wandel je naar korenmolen Win…
Ontdek Wolvega tijdens deze Augmented Reality route. Historische gebouwen, bijzondere monumenten en plekken vertellen het verhaal van de rijke geschiedenis van dit Friese dorp. Het startpunt van de route is Museum 't Kiekhuus.
De augemented reality route vind je in de MeAR Fryslȃn app.
Museum ’t Kiekhuus
Museum ’t Kiekhuus is sinds 1988 gevestigd in de voormalige bakkerij De Korenschoof in Wolvega. Het museum ontstond uit de verzamelwoede van de familie Bakker. Sinds september 2018 beheert Stichting Museum ’t Kiekhuus de collectie, met onder andere blikverpakkingen en emaille reclameborden die vroeger werden gebruikt om producten te bewaren en aan te prijzen.
Korenmolen Windlust
Vervolgens wandel je naar korenmolen Windlust. Voor 1888 stond op deze plek een standerdmolen. Eigenaar Wiebe Hooisma liet de huidige molen bouwen, met een nieuwe stenen onderbouw en een bovenbouw uit Mijdrecht. Het is de grootste molen van Friesland en de wijde omgeving.
In 1893 werd de molen verkocht aan Ten Hulscher. Zijn eigenaarschap eindigde al in 1896, nadat zijn zesjarige dochter Agnes dodelijk werd getroffen door een molenwiek.
Het oude postkantoor
Het voormalige postkantoor was een karakteristiek gebouw van ongeveer tachtig jaar oud, ontworpen door Rijksbouwmeester Peters. Veel Wolvegasters kwamen er om postzegels te kopen, geld op te nemen of hun spaarbankboekje bij te werken.
In de tweede helft van de vorige eeuw verdwenen meerdere oude panden uit het straatbeeld van Wolvega. Ook het postkantoor maakte plaats voor nieuwbouw. In 1989 verrees op deze plek een nieuw postkantoor.
Huize Lindenoord
In de achttiende eeuw woonde Onno Zwier van Haren, grietman (vergelijkbaar met burgemeester) van Stellingwerf-Westeinde, op Lindenoord. Nadat het landhuis in 1776 door brand werd verwoest, liet hij het in Lodewijk XVI-stijl herbouwen. Bij zijn overlijden in 1779 was het gebouw nog niet klaar; de voltooiing volgde rond 1780. Zijn vrouw Sara Adelaide van Huls woonde er daarna nog enige tijd.
Achter het huis lag een prachtig park met vijvers en een openluchttheater. Sinds 1939 is de gemeente Weststellingwerf eigenaar van het gebouw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog deed het dienst als distributiekantoor.
Het Grietenijhuis
Het Grietenijhuis werd in 1835 gebouwd in opdracht van grietman Nicolaas van Heloma en de assessoren (wethouders) van Weststellingwerf. Wolvega had kort daarvoor de voorkeur gekregen boven Noordwolde als hoofdplaats van de grietenij. Dit droeg bij aan de groei van het dorp.
Het gebouw stond op een kruispunt in het centrum. Veel Stellingwerver echtparen trouwden er. Later deed het dienst als gemeentehuis, totdat de ambtenaren in 1980 naar een nieuw gebouw verhuisden.
Het pand werd vervolgens onder de voorwaarde van behoud verkocht en kreeg verschillende functies, waaronder appartementen, een VVV, een kapsalon en een pizzeria. In 2017 werd het grotendeels door brand verwoest. Na een grondige herbouw herrees het in 2020 in volle glorie.
Oudheidskamer Weststellingwerf
Ook de Oudheidskamer Weststellingwerf is een bezoek waard. Let vooraf wel op de openingstijden. Van 1954 tot 2009 was de collectie ondergebracht in molen Windlust. Sinds 2009 is de Oudheidskamer gevestigd in een voormalige burgemeesterswoning uit 1925.
Op de begane grond vind je onder meer een oude kruidenierswinkel van de gezusters Enzing uit Wolvega en een keuken uit de jaren vijftig. Boven ontdek je onder andere een oud klaslokaal met houten schoolbanken, een woonkamer met bedstee uit 1920 en voorwerpen uit verschillende oude ambachten.
De Varkensmarkt
Wolvega stond vroeger bekend om zijn varkensmarkt, die al in de tweede helft van de negentiende eeuw werd gehouden. Vanaf het begin van de twintigste eeuw vond de markt op woensdag plaats op een plein aan de Hoofdstraat Oost. Varkens werden uit de wijde omgeving aangevoerd, eerst met paard en wagen en later met vrachtwagens. De hotels zaten de avond ervoor vaak al vol met kooplieden.
In de jaren zestig groeide de markt uit tot de grootste varkensmarkt van Nederland. Door veranderingen in de landbouw, schaalvergroting en de overgang van varkenshouderij naar melkveehouderij nam het belang van de markt af. Op 30 oktober 1972 werd de markt definitief gesloten.
Het stationsgebouw van Wolvega
Het stationsgebouw van Wolvega is een van de bijzondere historische stationsgebouwen van Fryslân. Het werd gebouwd in 1865 en is een zogenoemd Waterstaatstation van de vierde klasse, gebaseerd op een standaardontwerp uit die tijd.
Eind jaren tachtig stond het gebouw grotendeels leeg en verkeerde het in slechte staat. Sloop dreigde, maar de Vereniging Historie Weststellingwerf zette zich in voor behoud. Met behulp van onder andere subsidies werd het station in 1990 gerestaureerd. De hal en perronzijde kregen een modernere uitstraling, met behoud van het historische karakter.
Peter Stuyvesant
Op de route ontdek je ook het verhaal van Peter Stuyvesant, die naar alle waarschijnlijkheid in Peperga, in de gemeente Weststellingwerf, werd geboren. Hij was een Friese koloniale bestuurder en stond in de volksmond ook bekend als Pieter Poot. Als directeur van Curaçao verloor hij tijdens een strijd tegen de Spanjaarden zijn been.
Stuyvesant werd vooral bekend als de laatste gouverneur van Nieuw-Amsterdam. In 1664 droeg hij onder Engelse militaire druk het gezag over aan Engeland. Nieuw-Amsterdam kreeg daarna de naam New York. In deze stad herinnert onder andere Stuyvesant Street aan zijn naam.
Tegenwoordig kijken we met andere ogen naar het koloniale verleden. Stuyvesants rol maakt deel uit van de geschiedenis van de Nederlandse koloniale aanwezigheid in Noord-Amerika.
De Schipsloot
De laatste bezienswaardigheid op de route is de Schipsloot. Deze vaart werd in de zeventiende eeuw gegraven en verbond Wolvega via de Tsjonger met het Friese achterland. Beurtschippers vervoerden goederen met zeilschepen van en naar Wolvega en laadden hier hun vracht in en uit.
De oude dorpsschool keek uit op de vaart en kreeg daarom de naam Schipslootschool. Langs het water stonden ook molens en bedrijven, waaronder de gasfabriek en de veevoederfabriek van de gebroeders Kemme.
Toen het vervoer over de weg het vervoer over water steeds meer verdrong, werd vanaf de jaren vijftig een deel van de Schipsloot gedempt. Tegenwoordig vind je hier woningen en het bedrijventerrein Schipsloot.
Dit ga je zien
-
Museum 't Kiekhuus
Museum 't Kiekhuus
Even weer terug in de tijd in Museum ’t Kiekhuus. ’t Kiekhuus is een echt kijkhuis. Een huis dat echt bewoond wordt. Achter elk nostalgisch object dat er te bewonderen is, schuilt een persoonlijk verhaal van de bewoners Roelof en Sjoukje.
-
Molen Windlust
Molen Windlust
Voor 1888 stond op de “meulepolle” een standerdmolen. Eigenaar Wiebe Hooisma liet ook deze korenmolen Windlust bouwen. De stenen onderbouw werd nieuw gemetseld en de bovenbouw kwam uit Mijdrecht. Het is de grootste molen in Friesland en wijde omgevi...
-
Oude postkantoor
Oude postkantoor
In de tweede helft van de vorige eeuw zijn er in Wolvega verschillende oude panden uit het straatbeeld verdwenen. Zo ook het karakteristieke 80 jarige oude pand, naar een ontwerp van Rijksbouwmeester Peters, waarin het postkantoor was gevestigd. Vee...
-
Huize Lindenoord
Huize Lindenoord
Lindenoord werd in de 18e eeuw bewoond door Onno Zwier van Haren, grietman (burgemeester) van de grietenij (gemeente) Stellingwerf-Westeinde. Het landhuis werd in 1776 door brand verwoest. Van Haren besloot op dezelfde plaats Lindenoord te herbouwen...
-
Grietenijhuis
Grietenijhuis
Het grietenijhuis werd in 1835 in opdracht van grietman Nicolaas van Heloma en de assessoren van Weststellingwerf (wethouders) gebouwd. Wolvega had toen net de voorkeur gekregen boven Noordwolde als hoofdplaats van de grietenij. Dit zorgde ervoor da...
-
Oudsheidkamer Weststellingwerf
Oudsheidkamer Weststellingwerf
Van 1954 tot 2009 was de Oudheidkamer ondergebracht in molen Windlust. Sinds 2009 is hij gevestigd in een voormalige burgemeesterswoning uit 1925. Op de begane grond zijn onder meer een oude kruidenierswinkel van de gezusters Enzing uit Wolv...
-
Voormalig varkensmarkt
Voormalig varkensmarkt
Wolvega was vroeger bekend om zijn varkensmarkt die al in de tweede helft van de 19de eeuw werd gehouden. Sinds begin van de 20e eeuw was de markt op woensdag op een plein aan de Hoofstraat Oost. Uit de wijde omgeving werden varkens aangevoerd, eers...
-
Station Wolvega
Station Wolvega
Het stationsgebouw werd gebouwd in 1865.Er waren toen in die tijd voor treinstations een vijftal standaard ontwerpen. Dit is een zogenaamd Waterstaatstation, type vierde klasse. Na ruim 100 jaar stond het stationsgebouw van Wolvega eind jare...
-
Peter Stuyvesant
Peter Stuyvesant
Peter Stuyvesant is naar alle waarschijnlijkheid in Peperga (gemeente Weststellingwerf) geboren. Deze Friese koloniale bestuurder wordt in de volksmond ook wel Pieter Poot genoemd. Toen hij directeur van Curacao was, verloor hij namelijk in de strij...
-
Gedempte Schipsloot
Gedempte Schipsloot
De Schipsloot werd in de 17e eeuw gegraven en verbindt Wolvega via de Tsjonger met het Friese achterland. De beurtschippers voeren met hun zeilschepen de goederen van en naar Wolvega. Op deze plaats laadden de schippers uit en in. De oude dor...
-
Museum 't Kiekhuus
Museum 't Kiekhuus
Even weer terug in de tijd in Museum ’t Kiekhuus. ’t Kiekhuus is een echt kijkhuis. Een huis dat echt bewoond wordt. Achter elk nostalgisch object dat er te bewonderen is, schuilt een persoonlijk verhaal van de bewoners Roelof en Sjoukje.