Locaties
3937 t/m 3960 van 5670 resultaten
-
Folkert Smit, oorlogsslachtoffer in 1944
Folkert Smit, oorlogsslachtoffer in 1944
Folkert Smit (12 januari 1908 – 7 november 1944) werkte tijdens de oorlog bij de Spoorwegen. Hij werd tijdens een vluchtpoging doodgeschoten.
Op de ochtend van 7 november 1944 werd in de rietlanden bij Buitenpost geschoten, toen een patrouille van de Duitse Feldgendarmerie daar onverwacht op zoek ging. Even later werd de tienjarige Tsjerk Smit gevraagd mee te komen om te kijken of de man die dood in het riet lag, zijn vader was: Folkert Smit, 36 jaar oud.
Tsjerk heeft die gebeurtenis zijn leven lang met zich meegedragen. Zijn vader werkte nog maar kort bij de Nederlandse Spoorwegen als overwegwachter. Tijdens de spoorwegstaking dook hij onder in Buitenpost, maar begin november kreeg hij een waarschuwing voor een razzia. Daarom ging hij terug naar huis en vertrok de volgende ochtend opnieuw, samen met een buurman die ook weigerde voor de Duitsers te werken.
In het riet werden ze ontdekt door Duitse militairen, die hen sommeerden hun handen op te steken. Smit weigerde, omdat hij niets verkeerd had gedaan. Daarop werd er geschoten, met fatale gevolgen.
Ter nagedachtenis aan Folkert Smit hebben collega’s van de spoorwegen een gedenkplaat geplaatst op het station van zijn woonplaats.
-
-
Theaterkerk Nes
Theaterkerk Nes
-
Waterrijck Stavoren
Waterrijck Stavoren
-
Marinaveste Campevaer
Marinaveste Campevaer
-
Rixt van het Oerd | Beeldenroute Olterterp
Rixt van het Oerd | Beeldenroute Olterterp
-
Hotel 't Doktershûs
Hotel 't Doktershûs
-
De Veenhoop - Kraanlannen - Vogelkijkhut
De Veenhoop - Kraanlannen - Vogelkijkhut
-
De Kade
De Kade
-
Boerderij Meestringa
Boerderij Meestringa
-
Groate Kerk - Pelgrimsinformatiecentrum
Groate Kerk - Pelgrimsinformatiecentrum
-
De Nôtmûne Koartwâld
De Nôtmûne Koartwâld
-
Papegaaienbuurt Drachten
Papegaaienbuurt Drachten
-
Psychiatrische zorg in oorlogsomstandigheden
Psychiatrische zorg in oorlogsomstandigheden
Het Psychiatrisch Ziekenhuis (de PZ) in Franeker was en is een begrip in Friesland. Tijdens de bezetting moest het, naast de achthonderd eigen patiënten, ook bewoners van twee andere instellingen onderdak bieden. De bezetters hadden hun gebouwen gevorderd. Ook andere oorlogsslachtoffers, waaronder evacués uit Limburg, werden opgevangen en verzorgd. En was de TBC-afdeling een ideale plek voor onderduikers.
In de laatste oorlogsmaanden voorzien de keukens van het ziekenhuis al die mensen, en ook nog een groot deel van de Franeker bevolking, van eten.
In 1930 is ten westen van de stad een gloednieuwe en moderne huisvesting verrezen, Groot Lankum genaamd. Het oude onderkomen in de binnenstad (het “Binnengesticht”) blijft daarnaast ook in gebruik. De behandeling van psychiatrische aandoeningen staat nog in de kinderschoenen, medicijnen zijn er nog niet. Patiënten liggen de hele dag in bed, niets te doen.
Het ziekenhuis heeft een TBC-afdeling, die vanwege het besmettingsgevaar geïsoleerd is van de rest van het gebouw. Dat maakt het een perfecte onderduikplaats, de bezetter staat niet te trappelen om daar te controleren . . .
Het is februari 1943 als de Duitsers het Psychiatrisch Ziekenhuis Vogelenzang in Bennebroek vorderen. 369 Patiënten en 100 medewerkers moeten weg en worden met treinen naar Franeker overgebracht. De Franeker patiënten uit het Binnengesticht verhuizen naar de grote zolderverdieping van het nieuwe Groot Lankum, om plaats te maken voor de gasten. De ruimte is veel te krap, maar er is geen keuze.
Als de geallieerde opmars het zuiden van Nederland bereikt, stagneert het front en is vooral de provincie Limburg een tijdlang strijdgebied. Bewoners moeten worden geëvacueerd. In januari 1945 arriveert een trein vol mensen uit Roermond en omgeving na een barre reis verzwakt en hongerig in Franeker. Voordat ze kunnen worden ondergebracht bij gastgezinnen in de omliggende dorpen, worden ze door de medewerkers van de PZ verzorgd en van eten voorzien. Zieken worden opgenomen in het toch al overvolle ziekenhuis.
Alsof het allemaal nog niet moeilijk genoeg is, komen er op 27 maart 1945 ook nog eens 528 patiënten met hun verplegers van het Psychiatrisch Ziekenhuis Dennenoord uit Zuidlaren bij. De panden daar moeten op last van de bezetters op stel en sprong worden ontruimd, want er moet een Duits noodhospitaal in worden gevestigd. De keukens van de PZ moeten alle zeilen bijzetten om de vele monden te voeden. Gelukkig is men eerder al begonnen met het verbouwen van grote hoeveelheden groenten op de terreinen en worden er veertig varkens gehouden voor de vleesbehoefte. Boeren uit de omgeving leveren aardappelen en rapen. Per dag gaat er 3600 kilo aan aardappelen doorheen.
In de allerlaatste dagen voor de bevrijding van Franeker, die uiteindelijk op 15 april plaatsvindt, komt er nog een Duitse order om de PZ te ontruimen, om plaats te maken voor gewonde Duitse soldaten. Maar zover komt het niet meer, de Canadese bevrijders zijn al in aantocht en de bezetters vertrekken halsoverkop.
Een televisiedocumentaire van Omrop Fryslân (deels Friestalig) over de PZ in oorlogstijd ziet u hier.
-
-
Elfstedenbruggetje Bartlehiem
Elfstedenbruggetje Bartlehiem
-
Knooppunt Joure
Knooppunt Joure
Het dorp Joure was in april 1945 voor zowel de Duitse als Canadese militairen een belangrijk knooppunt. De inwoners zagen aanvankelijk honderden moegestreden Duitse militairen voorbij komen. Enkele dagen daarna lag het dorp op de route van ditmaal duizenden Canadezen.
Begin april werd duidelijk dat de bevrijding van Noord-Nederland dichtbij was. De Duitse troepen in Overijssel zagen zich genoodzaakt om zich terug te trekken naar o.a. Friesland. En in Joure was dat niet ongemerkt voorbij gegaan. Het Friese verzet rapporteerde op 11 april nog hoe circa 500 Duitse militairen door Joure liepen. Hun doel was om uiteindelijk via de Afsluitdijk of via de Friese havens de oversteek naar Noord-Holland te maken.
Een dorpsbewoner herinnerde zich het voorbijgaan van soldaten:
‘De meesten in haveloze uniformen, met paard en wagen of op gestolen fietsen, jonge jongens van 16 à 17 jaar oud; bovendien namen ze onderweg mee wat ze dachten nodig te hebben’.
Een ander schreef in zijn dagboek over de vermoeide Duitse soldaten:
‘velen geheel of gedeeltelijk in burgerkleren met daar tussendoor op boerenwagens gezeten Duitsers, die het lopen niet meer aan konden. Het geheel maakte een aller miserabelste indruk’.
Joure lag dus langs de route naar zowel de Afsluitdijk als een aantal Zuiderzeehavens (nu: IJsselmeer). En beide waren uiterst belangrijk voor de Duitse troepen omdat deze een laatste uitweg boden naar Noord-Holland, dat nog stevig in Duitse handen was.
De Canadezen wisten dit ook. De Friese havens en de Kop van de Afsluitdijk waren mede daarom belangrijke doelen van de Canadezen. En dus was ook Joure onderdeel van die plannen. Van een serieuze poging om Friesland te verdedigen tegen de naderende Canadezen was van Duitse kant geen sprake. Vrijwel alle acties waren er op gericht om die opmars te vertragen zodat zoveel mogelijk troepen konden ontkomen. Daarom bliezen zij veel bruggen op en op belangrijke knooppunten werden troepen achtergelaten.
In Joure werden geen Duitse troepen achtergelaten om verzet te bieden. In plaats daarvan koos de bezetter er voor om een beperkt aantal troepen in Scharsterbrug te posteren. Die positie over de Scharster-Rijn was beter te verdedigen. En daar zou uiteindelijk ook inderdaad hard gevochten worden. In Joure zelf werd geen schot gelost toen in de ochtend van 15 april de pantserwagens van de Duke of York's Royal Canadian Hussars vanuit Heerenveen als eersten het dorp binnen reden.Dit verkenningsregiment had de taak om alternatieve routes naar Sneek en Leeuwarden te vinden. En hun verblijf in Joure was dus van korte duur. Niet veel later volgde echter de infanterie van het Régiment de la Chaudière en in de middag arriveerden er ook Sherman tanks en meer Canadese infanterie van andere eenheden.
Via Joure werden achtereenvolgens Sneek, Bolsward en later ook Lemmer bevrijd. Het dorp bleef een belangrijk knooppunt in de route naar Zuidwest-Friesland. Bovendien werd er bij Joure nog enige tijd artilleriegeschut geplaatst om Duitse posities bij het nabijgelegen Scharsterbrug, Follega en in Lemmer te beschieten.
-
-
Stadsklooster Leeuwarden
Stadsklooster Leeuwarden
-
Klokkenstoel Donkerbroek
Klokkenstoel Donkerbroek
-
Camping de Waps
Camping de Waps
-
Under de Wol - Boerderij appartement Twa
Under de Wol - Boerderij appartement Twa
Direct boekbaar
-
Klokkenstoel Indijk
Klokkenstoel Indijk
-
Sint-Pauluskerk Aldtsjerk
Sint-Pauluskerk Aldtsjerk
-
Buwepleats - vierpersoonsappartement
Buwepleats - vierpersoonsappartement
Duurzaamheidsinfo
-
Bed and Breakfast Het Werkmanshuisje
Bed and Breakfast Het Werkmanshuisje
-
Petruskerk Lichtaard
Petruskerk Lichtaard
