Locaties
529 t/m 552 van 5778 resultaten
-
Stadswandeling door IJlst
Stadswandeling door IJlst
Direct boekbaar
-
Lendebos
Lendebos
-
Grutte Pier | Beeldenroute Olterterp
Grutte Pier | Beeldenroute Olterterp
-
Waterbeleefroute Beestenbende: De geschiedenis van Marsum
Waterbeleefroute Beestenbende: De geschiedenis van Marsum
Het is een gekke gedachte: tuur je vanaf de Hegedyk richting Leeuwarden – over het huidige kaatsveld - dan kijk je éigenlijk naar de plek waar vanaf de derde eeuw na Christus een oude zee lag: de Middelzee.
De Middelzee reikte tot ver in Friesland en verdeelde de provincie in twee delen: Westergo (met Franeker) en Oostergo (met Leeuwarden). Alle dorpen op onze route lagen in die tijd gevaarlijk dicht bij open zee. Tja, wat doe je dan, als oprjochte Fries? Hoge heuvels bouwen om op te wonen, natuurlijk! Terpen, noemden ze dat, en daarover leren we later op de route nog veel meer.
Vanaf de 10e eeuw boden de terpen niet meer genoeg bescherming tegen de zee. Tijd voor een nieuwe truc: het aanleggen van een dijken. Met spade en kruiwagen werd de Hegedyk – ja, daar staan wij nu op - aangelegd. Zwaar werk! In die tijd was het heel normaal dat iedereen die dicht bij de zee woonde, meehielp bij de aanleg en het onderhoud. Sterker nog; he was een verplichting. ‘Wa’t it water deart, wa’t it wetter keard’, luidt een Oudfriese wet. Dat betekent: ‘Wie last heeft van het water, moet het zelf maar keren.’ Daar zaten niet alleen maar nadelen aan: de lokale bevolking had óók als eerste aanspraak op het land dat bewoonbaar werd gemaakt.
Rond 1300 slibde de Middelzee verder dicht en werden grote delen ingepolderd. Ook hier. Marsum lag niet langer aan zee, maar het hoogteverschil tussen de Hegedyk en het ‘nieuwland’ – tussen Leeuwarden en Marsum in - herinnert nog wel altijd aan het water dat hier ooit was. Bijzonder, niet?
-
-
Bibliotheek Jubbega
Bibliotheek Jubbega
-
VVV locatie Koudum
VVV locatie Koudum
-
Landgoed Groot terhorne
Landgoed Groot terhorne
-
Waterspeelplaats
Waterspeelplaats
-
Padel Friesland
Padel Friesland
-
Lambertuskerk Arum
Lambertuskerk Arum
-
Sail-a-way Sneekermeer - Appartement 8-1
Sail-a-way Sneekermeer - Appartement 8-1
Direct boekbaar
-
Stichting Beleef IJlst
Stichting Beleef IJlst
Direct boekbaar
-
Beach Resorts Makkum - Strandvilla+ 6 persoons
Beach Resorts Makkum - Strandvilla+ 6 persoons
Direct boekbaar
-
't Bûterhûs - Appartement Bos
't Bûterhûs - Appartement Bos
Direct boekbaar
-
Commandopost Grou
Commandopost Grou
-
Kiekenberg
Kiekenberg
-
Een skûtsjenoodbrug voor de Canadezen
Een skûtsjenoodbrug voor de Canadezen
De Duitse troepen bliezen de brug bij de Burgumerdaam op. In de nacht van 14 op 15 april 1945 werd een tijdelijke noodbrug aangelegd. Dankzij deze brug konden Canadese soldaten de overkant bereiken en Burgum bevrijden.
Op zaterdag 14 april 1945 hoorde de zeventienjarige Jaap Boskma een zware explosie vanuit de richting van Garyp. Jaren later vertelde hij dat het om de Foanejachtbrug ging. Niet veel later zag hij in Burgum iets vergelijkbaars gebeuren: een Duitse soldaat was bezig met een groot explosief. Vanuit de Burgumerdaam werd een draad uitgerold naar een steeg tegenover zijn woning. De brug werd een stukje geopend en vervolgens tot ontploffing gebracht.
Met deze actie probeerden de terugtrekkende Duitse troepen de oversteek over de Kromme Ee onmogelijk te maken en zo de opmars van de Canadese bevrijders richting Leeuwarden te vertragen. Dat plan bleek echter maar van korte duur. Nog diezelfde middag kreeg de familie Boskma bezoek van iemand uit het verzet, met het verzoek om hun schip, De Verandering, de volgende ochtend vroeg aan de oostkant van de vernielde brug te leggen.
Uiteindelijk werden zeven schepen naast elkaar gelegd om een doorgang te vormen over het water. Onder deze vaartuigen bevonden zich onder andere schoeners, een tjalk en een klipper. Rond tien uur in de ochtend wist een deel van de Royal Canadian Dragoons met voertuigen al de overkant te bereiken. De tijdelijke constructie raakte daardoor wel beschadigd, waardoor de rest moest uitwijken.
Volgens Boskma moest er snel opnieuw worden begonnen om het militaire verkeer doorgang te laten houden. Omdat de Duitse troepen inmiddels waren vertrokken, slaagde men erin om nog diezelfde dag een nieuwe noodbrug aan te leggen. Daarna viel iedereen uitgeput in slaap. Burgum was bevrijd, mede dankzij de inzet van de schepen, waaronder drie uit het dorp zelf die nog altijd bestaan.
Het verhaal is bewaard gebleven en wordt ondersteund door het streekmuseum en de volkssterrenwacht in Burgum. Vrijwilligers organiseren daar onder meer wandelingen waarin deze geschiedenis van de noodbrug wordt verteld.
-
-
Westhoek: verzilting
Westhoek: verzilting
(beluister hier het audioverhaal)
Al eeuwenlang plukken kustbewoners vruchten van deze bodem, die ooit zee was. En dat is letterlijk zo, de (poot)aardappelteelt van deze streek is bijvoorbeeld van wereldklasse. Toch is er ook een keerzijde. Het zoutgehalte in kustgebieden neemt namelijk zo ver toe dat problemen ontstaan in de landbouw.
Je kunt je wel voorstellen wat er gebeurt als een gewas teveel zout krijgt. In dit gebied hier rond Westhoek komt het zoute grondwater gelukkig niet zo hoog dat de wortels van de gewassen erin groeien. Maar in de zomer kunnen boeren hun droge akkers soms niet beregenen met water uit de sloten en vaarten omdat het zoutgehalte te hoog is.
Het Wetterskip zet deze pomp hier beneden bij het veerooster (en andere stuwen en opmalingen in heel Friesland) in tegen de verzilting, door de vaarten en kanalen door te spoelen met zoet water dat uit de Friese boezem komt.
De Friese boezem is de benaming voor de aan elkaar verbonden kanalen en meren in Friesland met een streefpeil van 0,52 meter onder Normaal Amsterdams Peil (NAP). Dat NAP is het nulpunt dat we in Nederland gebruiken om hoogtes met elkaar te vergelijken. Een onmisbaar instrument.
Het zoete water dat naar deze polder komt, die in de jaren zeventig van de vorige eeuw van de boezem is afgesloten, wordt bij de sluis van Wier 6 km verderop ingelaten. Het zoute water stroomt naar het gemaal in Zwarte Haan en vandaar naar zee. Probleem opgelost, voor even.
De toenemende zeespiegelstijging zorgt voor een hogere druk van het zoute zeewater op de kustgebieden. De bodem van het land klinkt in, en daalt ook door delfstoffenwinning, en het zoute grondwater zit dus dichterbij de oppervlakte. De zoete laag boven het zoute grondwater wordt ook nog eens dunner omdat de zomers tegenwoordig vaak erg droog zijn.
Het probleem speelt niet alleen hier, maar wereldwijd. Er wordt daarom steeds vaker gekeken naar zouttolerante gewassen voor de toekomst, gewassen die goed tegen zout kunnen dus. Want doorspoelen met zoet water werkt wel, maar het is ook een kostbare manier. Ook op andere manieren wordt daarom al meer zoet water vastgehouden, door bijvoorbeeld oevers te verbreden.
Ingesproken door:
Nienke Brokke beschrijft zichzelf als een kunstenaar die gaat waar het verhaal is. Haar werk uit zich van video-installaties tot land-art. Nienke organiseert buurtprojecten waarbij ze met de bewoners iedere beeldende discipline gebruik om hun verhalen samen te verbeelden. Van animatiefilms tot zandsculpturen.In 1997 studeerde zij af op de Rietveld theatervormgeving/Art-direction. Joop was daarbij de examinator. 17 jaar na dato nam hij contact op omdat haar examenwerk hem bijgebleven was. “Joop was bevlogen met veel ervaring en verstand van uiteenlopend theater en kunstdisciplines. Een man met twee blote voeten stevig op de grond.
Vanaf de eerste ontmoeting was het alsof hij familie van me was. Hartelijk, oude jongens krentenbrood zeg maar. We bespraken grootse plannen. Verfrissend voor mij om mee te gaan in zijn onstuitbare enthousiasme en projecten te bedenken.”
Dit verhaal is onderdeel van de route Gemalen Verhalen van Sense of Place
-
-
De Friese trots, het zwarte goud
De Friese trots, het zwarte goud
-
-
Oorlogsmonument
Oorlogsmonument
-
De Oerpolder
De Oerpolder
-
Heemstra State
Heemstra State
-
Stadsgrachten Bolsward
Stadsgrachten Bolsward
-
Noordertoren
Noordertoren
