De Van Doniakerk staat wat afzijdig aan de noordrand van Makkum, bovenop de duizend jaar oude Sint Maartensterp. Ooit was deze terp het middelpunt van het Friese Zuiderzeedorp. Toen het dorp groeide aan de zuidkant, kwamen terp en kerk aan de rand van de kustplaats te liggen. Bovenop de toren ontdek je een windvaan in de vorm van een zeepaardje.
Het tweebeukige schip, in gotische stijl, is van 1660. De toren is echter van 1652. Hij was onderdeel van een eerdere kerk die werd gesloopt. Alleen de toren bleef staan en daar werd het nieuwe godshuis tegenaan gebouwd. De toegangsdeur vind je tegenwoordig aan de oostkant, in het koor. Oorspronkelijk lag hij aan de andere kant van het gebouw, in de westgevel van de toren. Een gedenksteen boven de oude ingang memoreert het leggen van de eerste steen door jonker Bonno van Donia, telg van een vooraanstaande Makkumer familie.
Binnen vind je onder meer een bijzonder 19e-eeuws orgel, versierd met houtsnijwerk in late rococo-stijl. Het is gemaakt door Carl Friedrich August Naber, een Duitse orgelbouwer uit Deventer. Naber maakte orgels voor tientallen kerken in het oosten van het land en zelfs voor een kerk in Paramaribo, maar dit is het enige Naber-orgel in Friesland. Ook ontdek je hier een grafzuiltje voor de 18e-eeuwse Makkumse dichteres Cynthia Lenige, die lid was van het dichtgenootschap ‘Konst voedt ‘s menschen geluk’. Ze stierf op 24-jarige leeftijd aan dysenterie.
