Locaties
5257 t/m 5280 van 5657 resultaten
-
Koehool: de dijk
Koehool: de dijk
(beluister hier het audioverhaal)
Wat een dijk! Het is een flinke klim, maar bij helder weer kun je de waddeneilanden zien liggen. Niet alleen de hoogte van de dijk imponeert, maar ook de strakke en rechte vorm. Vroeger was die veel grilliger. Zo kun je aan het wegenpatroon zien dat de dijk hier ooit een bocht maakte.
De dijk was ook veel lager. Tot in de twintigste eeuw konden de Koehoolsters waarschijnlijk vanuit hun huizen de zee zien, over een anderhalve meter hoog dijkje. In de jaren dertig werd de dijk ongeveer vijfenhalve meter hoog en in de jaren zeventig kwam hier nog minstens twee meter bij. De komende jaren wordt de dijk versterkt.De dijk en de zee bepaalden eeuwenlang het leven in Koehool. Bijna alle inwoners visten in het voorjaar en zomer met fuiken op haring, schar, bot en paling. Met z'n allen sleepten ze de vissersbootjes in het voorjaar over de dijk.
Met de komst van de Afsluitdijk in 1932 was het in één klap afgelopen met de haringvisserij. De zeestromen waren door de afsluiting van de Zuiderzee drastisch veranderd, waardoor ook die dijkverhoging hier nodig was. Een flink deel van de oude (vissers)huisjes en zwartgeteerde schuurtjes sneuvelden in 1970, toen de dijk niet alleen hoger maar ook breder werd. Alleen het beeld De Waadfisker en de recreatiewoningen die op vissershuizen zijn geïnspireerd herinneren nu nog aan de visserij.
De kustbewoners waren ook op een andere manier verbonden met het water. Zwemmen kon je hier namelijk lange tijd ook, bij hoog water dan, net als op andere plaatsen aan de dijk. In de jaren dertig waren hier zelfs badhokjes in het café om je te verkleden.
Ingesproken door:
Scenograaf en theatermaker Sofie Doeland ontwikkelt ook installatiekunst. In 2019 maakte ze een kunstwerk voor Moving Landscapes, een samenwerking tussen Oerol en Sence of Place. Een reizende expositie bestaande uit zes landschapswerken die het perspectief van de toeschouwer manipuleren, raken en sturen.Sofie begeeft zich graag in een monumentaal of ongewoon landschap, het liefst ergens buiten op een heuvel in weer en wind. Op die manier is ze met Joop Mulder in aanraking gekomen. “Ik heb hem leren kennen als een trouwe, lieve en krachtige man. Nuchter en vastberaden. Erg behulpzaam en vol vertrouwen. Hij stond echt pal achter de kunstenaars waarmee hij werkte. Het raakt me nog steeds dat hij er niet meer is.”
Dit verhaal is onderdeel van de route Gemalen Verhalen van Sense of Place
-
-
Lanen 52
Lanen 52
-
Paard & Tuin Harstahof
Paard & Tuin Harstahof
-
Een skûtsjenoodbrug voor de Canadezen
Een skûtsjenoodbrug voor de Canadezen
De Duitse troepen bliezen de brug bij de Burgumerdaam op. In de nacht van 14 op 15 april 1945 werd een tijdelijke noodbrug aangelegd. Dankzij deze brug konden Canadese soldaten de overkant bereiken en Burgum bevrijden.
Op zaterdag 14 april 1945 hoorde de zeventienjarige Jaap Boskma een zware explosie vanuit de richting van Garyp. Jaren later vertelde hij dat het om de Foanejachtbrug ging. Niet veel later zag hij in Burgum iets vergelijkbaars gebeuren: een Duitse soldaat was bezig met een groot explosief. Vanuit de Burgumerdaam werd een draad uitgerold naar een steeg tegenover zijn woning. De brug werd een stukje geopend en vervolgens tot ontploffing gebracht.
Met deze actie probeerden de terugtrekkende Duitse troepen de oversteek over de Kromme Ee onmogelijk te maken en zo de opmars van de Canadese bevrijders richting Leeuwarden te vertragen. Dat plan bleek echter maar van korte duur. Nog diezelfde middag kreeg de familie Boskma bezoek van iemand uit het verzet, met het verzoek om hun schip, De Verandering, de volgende ochtend vroeg aan de oostkant van de vernielde brug te leggen.
Uiteindelijk werden zeven schepen naast elkaar gelegd om een doorgang te vormen over het water. Onder deze vaartuigen bevonden zich onder andere schoeners, een tjalk en een klipper. Rond tien uur in de ochtend wist een deel van de Royal Canadian Dragoons met voertuigen al de overkant te bereiken. De tijdelijke constructie raakte daardoor wel beschadigd, waardoor de rest moest uitwijken.
Volgens Boskma moest er snel opnieuw worden begonnen om het militaire verkeer doorgang te laten houden. Omdat de Duitse troepen inmiddels waren vertrokken, slaagde men erin om nog diezelfde dag een nieuwe noodbrug aan te leggen. Daarna viel iedereen uitgeput in slaap. Burgum was bevrijd, mede dankzij de inzet van de schepen, waaronder drie uit het dorp zelf die nog altijd bestaan.
Het verhaal is bewaard gebleven en wordt ondersteund door het streekmuseum en de volkssterrenwacht in Burgum. Vrijwilligers organiseren daar onder meer wandelingen waarin deze geschiedenis van de noodbrug wordt verteld.
-
-
Beach Resorts Makkum - Star+ 6 personen
Beach Resorts Makkum - Star+ 6 personen
Direct boekbaar
-
Oudemirdum (Aldemardum)
Oudemirdum (Aldemardum)
-
Molenmuseum De Eendragt
Molenmuseum De Eendragt
-
Ichthustsjerke (Ichthuskerk)
Ichthustsjerke (Ichthuskerk)
-
Nij Altoenae
Nij Altoenae
-
De Kudde van Terschelling – Hereford rundvlees
De Kudde van Terschelling – Hereford rundvlees
-
Heempark Heeg
Heempark Heeg
-
De Weyde Blick
De Weyde Blick
Direct boekbaar
-
Camping it Krúswetter
Camping it Krúswetter
Direct boekbaar
-
Hilaard - Vogelkijkhut De Strânljip
Hilaard - Vogelkijkhut De Strânljip
-
Zeilschool Nannewiid
Zeilschool Nannewiid
-
Restaurant Pieter Poot
Restaurant Pieter Poot
-
Wyns
Wyns
-
Sitpleats Frousleane
Sitpleats Frousleane
-
Van Wehrmachtlager naar interneringskamp voor collaborateurs
Van Wehrmachtlager naar interneringskamp voor collaborateurs
In 1941 bouwde de Wehrmacht op het kaatsveld van de k.v. Eendracht aan de Riedkade een barakkenkamp voor de militairen van de Marine Flak Abteilung 246. In dit voormalige Wehrmachtlager werd na de oorlog het interneringskamp Barka ingericht.
‘Barka’ was het barakkenkamp van de Marine Flak Abteilung 246 (Luchtafweergeschut). Het grootste deel van de oorlog bemanden kanonniers van de Marine Flak Abteilung 246 de batterijen op de eilanden, het hoofdkwartier zat hier in Harlingen.
Barka lag aan de Ried. Aan de andere kant van dit water lagen ten tijde van de bevrijding kwekerijen en boomgaarden. Omdat de brug over de Ried ter hoogte van de Midumerlaan door de Duitsers was vernield gingen de eerste infanteristen via de boomgaard van de familie Hoogland wadend door de Ried naar deze woonwijk, genaamd het Rode Dorp. Kort daarna hebben ze een noodbrug geslagen. De buurt werd daarna straat voor straat gezuiverd van Duitsers.Het barakkenkamp kreeg direct na de bevrijding al een andere bestemming. Er werd meteen begonnen met de herinrichting van het barakkenkamp tot interneringskamp. Het behield de naam Barka, en diende voortaan als interneringskamp voor “landverraderlijke” personen: mensen die verdacht werden van collaboratie met de bezetter (collaborateurs). Het ging hier om kleine verraders, NSB’ers, leden van het Nederlandse Volksdienst en de Nationaal Socialistische Vrouwen Organisaties en vrouwen die een relatie hadden (gehad) met een Duitse militair.
De Binnenlandse Strijdkrachten (BS) waren in het begin verantwoordelijk voor de bewaking. Op 7 mei 1945 werd formeel het gezag overgedragen aan het Militair Gezag, maar de BS hielp ook nog om het kamp te bewaken.
Na de bevrijding werden eerst alleen “foute” Harlingers in Barka ondergebracht. Daarna volgden ook arrestanten die in het rechtsgebied Harlingen woonden of hadden gewoond. Zo werd ook de naar Terschelling gevluchte NSB-burgemeester Dekker op 8 juni 1945 naar Harlingen overgebracht en op 13 juli in Barka geplaatst. Daar zaten op dat moment ook al zeven andere NSB-burgemeesters.
Uiteindelijk werden ook uit andere provincies gevangenen in Barka geïnterneerd. Daaronder ook Duitse krijgsgevangenen en Nederlandse SS’ers. Zij werden ingezet om mijnenvelden en munitie te ruimen in de omgeving van Harlingen en de Afsluitdijk.
In Barka zijn in het begin vijfhonderd en later zelfs achthonderd personen tegelijkertijd geïnterneerd geweest. Het kamp Barka heeft tot 26 november 1946 gefunctioneerd.
-
-
Schoolplatenmuseum Deinum
Schoolplatenmuseum Deinum
-
Boerderijcamping
Boerderijcamping
Direct boekbaar
-
De Smaakmaker
De Smaakmaker
-
Húns 16
Húns 16
-
Voormalig werk-en interneringskamp Sparjebird Hemrik
Voormalig werk-en interneringskamp Sparjebird Hemrik
In Hemrik stonden tijdens de bezetting de werkkampen Wurksathe en Sparjebird, waar de Nederlandsche Arbeidsdienst mensen voor Duitse arbeid inzette. Na de oorlog werd Sparjebird nog twee jaar gebruikt om NSB’ers en collaborateurs te interneren.
De Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD), opgericht op 6 oktober 1940, had als doel jonge Nederlanders op te voeden in de geest van het nationaalsocialisme. Aanvankelijk op vrijwillige basis, werd vanaf begin 1942 deelname verplicht voor bepaalde groepen, omdat het enthousiasme beperkt was. De NAD zette jongeren in voor fysieke arbeid zoals ontginning, graafwerkzaamheden en aardappels rooien, maar er was ook aandacht voor exercitie, sport, zang en vorming. In Friesland bestonden acht werkkampen, waaronder Wurksathe en Sparjebird in Hemrik. Hoewel de NAD een Nederlandse organisatie was, hing er een “geur van fout” omheen: de leiding bestond grotendeels uit NSB’ers en de organisatie verspreidde nationaalsocialistische ideeën onder de jonge arbeiders. Propagandafiguur ‘Koenraad’ moest jongeren enthousiasmeren, maar werkte averechts omdat hij te braaf en afstandelijk werd gevonden.
Op 5 september 1944, tijdens Dolle Dinsdag, liep het merendeel van de werkkampen leeg toen de Duitse bezetter en NSB’ers in paniek raakten bij het nieuws dat de geallieerden de Nederlandse grens hadden overschreden. Vijf dagen later werd de NAD formeel opgeheven.
Na de bevrijding van de gemeente Opsterland op 14 april 1945 lag het voormalige werkkamp Sparjebird in Hemrik verlaten. Kort daarna werden NSB’ers, collaborateurs en zogenaamde ‘moffenmeiden’ gevangen genomen en naar Sparjebird gebracht om hun straf af te wachten, vaak ontzegging van kiesrecht of andere sancties. De eerste weken werd het kamp bewaakt door verzetsmensen, wat leidde tot een gespannen en harde sfeer, later overgenomen door professionele bewakers. Vanaf juni 1946 kreeg het kamp een nieuwe functie onder het Directoraat Generaal voor Bijzondere Rechtspleging als heropvoedingskamp voor jeugdige politieke delinquenten. In juni 1947 werd het kamp overgedragen aan het Bureau Bijzondere Jeugdzorg, waarna het uiteindelijk werd opgeheven en de barakken en inventaris verkocht.
-
