7 bijzondere beleefroutes

18 maart 2025 | Wendy

Soms leer je een plek pas echt kennen als je ‘m loopt. Stap voor stap. Met aandacht. Deze zeven beleefroutes laten je Fryslân ervaren zoals het bedoeld is: actief, nieuwsgierig en met open blik.

Van stilte in de Feanen tot verhalen over water die ons al eeuwen droog houden. Van een goed gesprek in het bos tot kaatsballen die door de lucht suizen in Franeker. Je wandelt, fietst of luistert je een weg door natuur, dorpen en steden. Onderweg ontdek je hoe verleden en toekomst hier in elkaar grijpen.

1. Mindfulnessroute

Stap It Wikelsân in met je hoofd uit en je zintuigen aan. In Nationaal Park De Alde Feanen ligt sinds mei 2025 een Mindfulness Route van It Fryske Gea. Geen standaard ommetje, maar een wandeling die je vertraagt. Hier loop je niet om meters te maken, hier loop je om te voelen. Met het gratis mindfulness-boek in je hand kijk je anders naar wat er al is. Riet dat zacht tegen elkaar fluistert. De geur van natte aarde. Water dat licht vangt tussen de wolken. Even stilstaan. Even ademen. Gewoon daar zijn.

De route loopt door deelgebied It Wikelsân. Je haalt het boek op bij het Informatiepunt van Nationaal Park De Alde Feanen aan de Wiidswei 32 in Earnewald of bij het Toeristenbureau aan de Piet Miedemaweg 9 in Earnewâld. Vanaf 1 november is het Informatiepunt gesloten, houd daar rekening mee.

Ontdek deze route

Even weg uit de drukte. Samen het bos in. De Relatiewandeling in Beetsterzwaag is een route van 4,5 kilometer door de bossen waar aandacht centraal staat. Je volgt de roze bordjes met een hart en laat het knooppuntennetwerk even los. Hier draait het om vertragen en verbinden. Onderweg kom je bordjes tegen met vragen die uitnodigen tot echte gesprekken. Om de beurt geef je antwoord. Er is geen goed of fout. Het gaat om luisteren, delen en samen verder lopen. De natuur helpt een handje mee. Ritselende bladeren. Zachte bospaden. Licht dat tussen de bomen valt. Goed voor de benen. Nog beter voor je relatie.

Dit bericht op Instagram bekijken

3. WadWasPad

Het WasWadPad bij Kollumerpomp laat je spelenderwijs ontdekken hoe het Lauwersmeer veranderde van wad naar woud. Zout water werd zoet. Wadvogels maakten plaats voor bosbewoners. Waar eerst wier groeide, staan nu bomen.

Langs het pad vind je speelse objecten met unieke illustraties die het verhaal van deze transitie vertellen. Je klimt, kijkt, leest en beleeft hoe het landschap zich heeft aangepast. Buiten zijn krijgt hier een extra laag.

Ontdek deze route

4. gemalen verhalen

Water. Het stroomt, zakt, stijgt en zingt onder onze voeten. In Fryslân houden we het al eeuwen in beweging. Verspreid door het landschap liggen honderden gemalen, sluisjes en waterlopen. Stil aan de buitenkant. Onmisbaar van binnen. Kunstwerken die ervoor zorgen dat wij hier leven zoals we dat doen.

Sense of Place brengt ze naar voren. Samen met Wetterskip Fryslân en Visit Wadden maakten ze Gemalen Verhalen, een audioroute langs Friese waterwerken. Je telefoon is je gids. Jij kiest het tempo. Op de fiets of in de auto volg je het spoor van water en ontdek je hoe diep dit systeem in onze grond zit.

Ontdek deze route

Harlingen zie je hier dubbel. Gewoon met je ogen. En via je scherm. Met de MeAR Fryslân app leg je een digitale laag over de stad. Tijdens deze 5,1 kilometer lange AR-route kijk en luister je naar verhalen die Harlingen nét wat extra lading geven. Je start bij het Hannemahuis in het centrum en loopt langs hoogtepunten vol karakter.

Op de Keermuur duik je in het verhaal achter het sluitstuk van de Deltawerken, verteld door een Harlinger stadsgids. Sien van Hulst neemt je mee in “rust, reinheid en regelmaat”. Simon Vuyk laat je kennismaken met “de Blikken Dominee”. Zo krijgt elke plek een stem.

6. tante marijke

Oranjewoud ademt geschiedenis. Hier leefde Maria Louise van Hessen-Kassel, beter bekend als ‘Tante Marijke’. Een prinses met invloed, karakter en een groot hart voor Fryslân. Tijdens deze beleefroute neemt Jort Kelder je mee door haar leven en langs plekken die haar verhaal tastbaar maken.

Ontdek deze route

Franeker en kaatsen horen bij elkaar. Hier loop je er niet omheen. Op pleinen, gevels en velden voel je het spel dat al eeuwen wordt gespeeld. Met deze stadswandeling duik je in het verhaal van sport, cultuur en doorzettingskracht. Je start bij het Kaatsmuseum, het oudste sportmuseum van Nederland. Binnen ontdek je hoe kaatsen zich ontwikkelde van middeleeuws tijdverdrijf tot topsport met eigen helden. Daarna trek je de stad in. Via de historische bolwerken loop je langs het monument van Willem Westra. Onderweg kom je op meerdere plekken sporen van de kaatstraditie tegen. In Franeker zit het spel in de stenen en in de mensen.