Jabikspaad | Fietsrondje Noardwest Fryslân
Het Jabikspaad neemt je vanuit het hoge noorden mee in de richting van Santiago de Compostela, de bekende bedevaartsplaats in het noordwesten van Spanje. Met deze fietsvariant maak je op een laagdrempelige manier kennis met het pelgrimeren, het karakteristieke Friese landschap en de mienskippen die Noardwest-Fryslân zo bijzonder maken.
Let op: Deze route wijkt af van het knooppuntnetwerk tussen knooppunt 92 - 97 bij Jorwert. Gebruik het gpx-bestand om te navigeren.
Rondje Noardwest Fryslân
Je start in Sint-Jacobiparochie, bij de Groate Kerk. Hier ligt het b…
Het Jabikspaad neemt je vanuit het hoge noorden mee in de richting van Santiago de Compostela, de bekende bedevaartsplaats in het noordwesten van Spanje. Met deze fietsvariant maak je op een laagdrempelige manier kennis met het pelgrimeren, het karakteristieke Friese landschap en de mienskippen die Noardwest-Fryslân zo bijzonder maken.
Let op: Deze route wijkt af van het knooppuntnetwerk tussen knooppunt 92 - 97 bij Jorwert. Gebruik het gpx-bestand om te navigeren.
Rondje Noardwest Fryslân
Je start in Sint-Jacobiparochie, bij de Groate Kerk. Hier ligt het beginpunt van zowel het oostelijke als westelijke Jabikspaad, maar dit keer volg je een route die beide kanten verbindt. Een cirkel, net als het leven, zonder duidelijk begin of einde. Onderweg fiets je van dorp naar dorp, van dijk naar terp, van akker naar kerkje. Elk stuk vertelt zijn eigen verhaal, met het Friese landschap als stille verteller.
Je fietst over wegen en paden die onderdeel zijn van een landschap waar eeuwenlang pelgrims onderweg waren naar Santiago de Compostela. In dorpen als Winsum, Jorwert, Wieuwerd en Easterlittens kom je langs kleine kerken waar je welkom bent om even binnen te kijken, tot rust te komen of een stempel te verzamelen voor je pelgrimspaspoort.
Je ontmoet het landschap in al zijn verscheidenheid: uitgestrekte polders, stille dijken, weidevogels, rietkragen en dorpjes waar de bakker je nog groet. Soms hoor je alleen het rollen van je banden en de wind. Juist die rust maakt deze route bijzonder. Je bepaalt zelf het tempo en waar je onderweg even afstapt.
Variant op het Jabikspaad
Deze fietsroute is gebaseerd op het Jabikspaad en volgt in grote lijnen dezelfde route langs de dorpen, kerken en landschappen van Noardwest-Fryslân. De route is speciaal samengesteld voor fietsers en volgt grotendeels het fietsknooppuntennetwerk. Daardoor wijkt deze variant op sommige punten af van de officiële wandel- en fietsroute van het Jabikspaad.
Met deze knooppuntroute maak je in één (lang) weekend kennis met het pelgrimeren in Noardwest-Fryslân. Onderweg kom je langs veel van de bijzondere plekken en bezienswaardigheden die het Jabikspaad zo kenmerkend maken.
Wil je meer weten over de geschiedenis, verhalen en bezienswaardigheden onderweg? Bestel dan de gids van de officiële wandel- en fietsroute via jabikspaad.nl. Daar vind je ook informatie over de officiële verbindingsroute richting Hasselt en uiteindelijk Santiago de Compostela.
Praktische tips voor onderweg
Je fietst door rustige, dunbevolkte gebieden. Horeca of winkels zijn niet altijd in de buurt, dus bereid je goed voor en neem zelf wat eten en drinken mee voor onderweg. Ook een extra trui en wind- en waterdichte jas is een aanrader. Maak jouw pelgrimservaring compleet door onderweg te overnachten in een kerk. Kijk hier voor het aanbod en nog veel meer tips voor het organiseren van jouw pelgrimstocht.
Dit ga je zien
Groate Kerk - Pelgrimsinformatiecentrum
Start je pelgrimstocht in het hart van Sint-Jacobiparochie, bij de monumentale Groate Kerk.
Oudebildtdijk
De historische Oudebildtdijk langs de Friese Waddenkust in Noardwest Fryslân biedt een dijk met een verhaal. Een markante dijk, kenmerkend door zijn typische dijkhuisjes en monumentale boerderijen.
De Slikwerker
Historisch herkenningspunt De Slikwerker is een bronzen beeld van Frans Ram, dat staat op de zeedijk in de buurtschap Zwarte Haan. De mannen worden geëerd die in de periode van 1505 tot 1754 het gebied van het Bildt hebben drooggelegd. Tip, wandel ook even de dijk op en geniet van het uitzicht!
Kwelder De Bildtpollen
De Bildtpollen is een kwelder bij Zwarte Haan, ideaal voor zoutminnende planten en vogels. Regelmatige overstromingen helpen erosie voorkomen en beheren houdt flora en fauna in balans. Het gebied trekt veel vogels dankzij de voedselrijkdom en rust.
Waddenzee UNESCO Werelderfgoed
Zowel landinwaarts als buitendijks zie je wat het dynamische Wad teweeg kan brengen. Het binnendijkse land ligt er nu keurig droog bij. Zonder dijken zou ook hier de Waddenzee nog steeds oppermachtig zijn.
Nieuwebildtzijl (Nije-Syl)
Nieuwebildtzijl (Bildts: Nije-Syl, Fries: Nijebiltsyl ontstond rond 1600 bij de aanleg van de Nieuwebildtdijk en kreeg zijn naam door de nieuwe sluis die hier werd gebouwd. Deze sluis verving de oude in Oudebildtzijl en speelde een belangrijke rol in de bescherming tegen het woeste zeewater.
Voormalige Gereformeerde Kerk Oudebildtzijl
Karakteristieke, kruisvormige, Gereformeerde interbellumkerk in Oudebildtzijl. Verving de oude kerk die in 1930 voor deze nieuwbouw gesloopt is. Buiten gebruik gesteld in 2016. Daarna verbouwd tot woning.
Oudebildtzijl (Ouwe-Syl)
Welkom in Ouwe-Syl, daar waar het goed toeven is. Kom en ontdek dit bijzondere plekje, geniet van de rust en gemoedelijkheid, maak kennis met de vriendelijke inwoners, en zet de tijd even stil.
TOP Oudebildtzijl
Vanaf Toeristisch Overstappunt Oudebildtzijl kan je 't Bildtse land, de Waddenkust en de akkerlanden verkennen.
Julianakerk Oudebildtzijl
Het kerkgebouw is een rijksmonument. Het heeft sinds 1997 geen kerkfunctie meer, maar wordt gebruikt als informatiecentrum.
Bezoekerscentrum Aerden Plaats
Bezoek de Aerden Plaats en laat je verrassen! Maak kennis met de cultuurhistorie en de hedendaagse kunst van het Bildt!
Oude Leije (Alde Leie)
Alde Leie is een lyts doarp ( klein dorp ) maar soms groots in het nieuws vanwege De elfstedenroute welke dwars door het dorp loopt. Naast een haven worden hier ook regelmatig streekproducten markten georganiseerd.
Voormalig Klooster Mariëngaarde
Op een terp nabij Hallum werd in 1163 het beroemde Norbertijnerklooster Mariëngaarde gesticht door abt Freerk van Hallum. Eeuwenlang was het klooster een belangrijk religieus centrum in Noord-Friesland.
Voormalig Klooster Mariëngaarde
Op een terp nabij Hallum werd in 1163 het beroemde Norbertijnerklooster Mariëngaarde gesticht door abt Freerk van Hallum. Eeuwenlang was het klooster een belangrijk religieus centrum in Noord-Friesland.
De kloosterlingen hielden zich niet alleen bezig met gebed en bezinning, maar speelden ook een belangrijke rol in de ontwikkeling van het omliggende landschap. Ze ontgonnen en bewerkten akkers en weilanden en organiseerden de waterhuishouding. Zo groeide rond de kloosterterp een uitgestrekt landbouwgebied.
Aan Mariëngaarde is ook een bijzonder pelgrimsverhaal verbonden. Volgens de kloosterannalen werd de valsemunter Asing door abt Freerk van Hallum op boetepelgrimage naar Jeruzalem gestuurd. Een vrouw genaamd Gertrudis reisde met hem mee. Op de terugweg besloten ze door te reizen naar Santiago de Compostela, maar Asing overleed voordat hij het graf van de apostel Jacobus kon bereiken. Gertrudis zette de reis voort en bereikte uiteindelijk Santiago. Na haar terugkeer in Friesland kreeg zij van abt Freerk de leiding over het vrouwenklooster Bethlehem, op de plek die tegenwoordig Bartlehiem heet.
Na de Reformatie werd Mariëngaarde in de 16e eeuw afgebroken. Van het oorspronkelijke kloostercomplex is tegenwoordig weinig meer over. Toch is het kloosterverleden nog altijd zichtbaar voor wie goed kijkt. Op het voormalige kloosterterrein staat nu een boerderij. Langs de oprit staat een muurtje van kloostermoppen, met daarin twee bijzondere stenen die afkomstig zijn van Mariëngaarde. Aan de achterzijde van het muurtje bevindt zich bovendien een stempelkastje van het Jabikspaad, waarmee de eeuwenoude pelgrimstraditie een eigentijdse voortzetting krijgt.
Sint Vituskerk
Deze forse, mooi gelegen kerk is al rond 1100 gebouwd. Ze ligt in een drievoudige boomzoom en is zowel van binnen als buiten de moeite waard.De tufstenen noordmuur bezit rondbogige nissen met sporen van kleine rondboogvensters. Daaronder...
Stiens
Maak kennis met gastvrij Stiens, de ‘leukste verrassing boven Leeuwarden’. Want waar kun je nog gratis parkeren terwijl je het levendige centrum bezoekt?
Martenastate
Bij Koarnjum ligt Martenastate, een historisch stateterrein met landschapspark, grachten en oude lanen. In het voorjaar kleuren stinzenplanten het park. Langs slingerende paden ervaar je de rust van dit terrein, dat al sinds de 15e eeuw wordt bewoond.
Nicolaaskerk Koarnjum
De Nicolaaskerk uit 1873 is ook een bijzondere verschijning met zijn eclectische vormgegeving, ontworpen door architect Foppe Brouwer.
Sint Genovevakerk Jelsum
Op de terp van Jelsum, een dorpje even ten noorden van de Friese hoofdstad Leeuwarden, is de voormalige hervormde kerk van Jelsum te vinden. In deze kerk ligt de bekende theoloog Balthasar Bekker begraven.
Dekema State Jelsum
Eeuwenoude adellijke oase Steek op uw tocht door het Friese Land gerust even aan bij onze mooie plek. In de voormalige tuinmanswoning is een kleine zelfbediening koffiehoek ingericht, waar u een lekker vers gezet kopje koffie of heet water v...
Rengerspark Leeuwarden
Stadspark aangelegd in Gemengde Tuinstijl naar ontwerp van H. Copijn en in 1906 in gebruik genomen. De entree is in de zuidoosthoek aan de Spanjaardslaan, zo dicht mogelijk bij de binnenstad geplaatst.
Leeuwarden (Ljouwert)
Leeuwarden is de trotse hoofdstad van Fryslân. Een prachtige stad met veel historie die vroeger aan de Middelzee lag.
Stadspark en Jachthaven De Prinsentuin
In 1648 werd er op deze plaats een park/lusthof aangelegd in opdracht van prins Willem Frederik van Nassau. Een eerbetoon aan het eind van de 80-jarige oorlog en de vrede van Münster. Dit gedeelte van de stad zou nog zo'n 150 jaar afgesloten blijven voor het publiek.
Grote of Jacobijnerkerk
De Grote of Jacobijnerkerk is de oudste en bouwkundig belangrijkste kerk van Leeuwarden.
Waalse Kerk
De Waalse kerk heet zo omdat er vroeger diensten werden gehouden in het Frans. Ook nu gebeurt dat nog héél af en toe. De Franse taal was eeuwenlang de voertaal van de Europese elite.
Hervormde kerk Friens
In het terpdorpje bevindt zich de Hervormde kerk Friens, gebouwd in 1795 op kosten van de familie Van Sytzama.
Jirnsum
Jirnsum is een terp dorp aan de rivier de Boarne. Centraal gelegen, goed bereikbaar, voldoende faciliteiten én rust. Dat zijn een aantal redenen om hier te verblijven.
Raerd (Rauwerd)
Ontdek Raerd, een Fries terpdorp dat rust, ruimte en saamhorigheid uitstraalt.
Park Jongemastate
Het kleine park is een uitzonderlijke verschijning in het Friese Landschap. Middenin het open kleilandschap steekt de boombeplanting van het bos hoog af tegen de vlakke horizon van weilanden. Het in Engelse landschapsstijl aangelegde park met haar k...
De Swette
De Swette werd gegraven als afwaterings- en grenssloot tussen de regio’s Oostergo en Westergo nadat de Middelzee was dichtgeslibt.
Easterwierrum (Oosterwierrum)
Easterwierum (Oosterwierum) bevindt zich tussen Leeuwarden en Sneek, te midden van de dorpen Mantgum en Rauwerd. Het dorp heeft zijn oorsprong op de locatie van de huidige buurtschap Tsjerkebuorren, die ontstaan is op een terp.
De Ald Toer
De kerktoren doet terugdenken aan de voormalige locatie van het dorp Easterwierrum.
Sint Petruskerk Jistrum
Het bijzonder mooie kerkje dateert, gezien de kenmerken van de Romano-gotiek, uit de 13 e eeuw. De preekstoel en de kraak dateren uit de 17 e eeuw. Het orgel in de kerk is een bijzonder instrument uit ca. 1715. In het dak zitten nestpannen voor een...
Mantgum
Mantgum heeft zijn oorsprong op een terp aan de Westelijke oever van de Middelzee, waarvan een gedeelte later is afgegraven.
Jorwert (Jorwerd)
Jorwert is een oud terpdorp wat ligt in de driehoek Leeuwarden, Sneek en Franeker. Hoogtepunt is het jaarlijks terugkerende openluchttheater in de notaristuin. Kom je voor rust? Bezoek dan zeker ook Nijkleaster wat staat voor stilte, bezinning en verbinding.
Redbadtsjerke Jorwert
De Redbadtsjerke in Jorwert is sinds 1994 eigendom van de Stichting Alde Fryske Tsjerken. De vrijwilligers van deze commissie heeft de Redbadtsjerke in beheer en verhuur die aan o.a. muziekgezelschappen, particulieren.De kerk dient tevens als trouwlocatie
Baard
Baard een smûk terpdorp in de groene greide van de de Greidhoek. Wist je dat de bewoners 'Baarder katten' worden genoemd? De spreekwoordelijke 'honden' wonen in Leons. Het standbeeld in het centrum van Baard herinnert aan deze vroegere tijden.
Sint Gertrudiskerk Baard
Het kerkgebouw is in de loop der eeuwen enkele malen op dezelfde plaats herbouwd. Er is ook ruimte voor liturgische activiteiten. Daarnaast is ze in gebruik voor muzieklessen, koorrepetities, concerten en als expositieruimte.
Easterlittens (Oosterlittens)
De schoorsteen van de voormalige fabriek fungeert als uniek herkenningspunt voor het terpdorp. Easterlittens is een ijverig en actief dorp. Sinds een aantal jaren wordt hier ook het Open Fries Kampioenschap "Jeu de Pelote" gehouden.
Sint-Margaretakerk
Op een grotendeels afgegraven terp staat deze aan Sint-Margareta gewijde kerk. De kerkmuren zijn op sommige plekken een mozaïek van steensoorten. Zo is in de noordelijke muur onder meer tufsteen te zien. Daar staat de sacristie aangebouwd met een vr...
Mariakerk Winsum
De kerk, oorspronkelijk gewijd aan Maria, staat op een terp. De zaalkerk met driezijdige koorsluiting heeft een kern uit de 16e eeuw en een noordgevel uit de 18e eeuw.
Hervormde Kerk Spannum
Wat direct opvalt aan deze kerk is de verhouding tussen toren en kerkgebouw. Ze zijn even breed, en dat zie je zelden. De kerk is gebouwd van gele kloostermoppen, maar dat is alleen nog aan de noordkant te zien; het koor en de zuidmuur zijn in de ne...
Franeker (Frjentsjer)
Elfstedenstad Franeker is een boeiende stad met haar rijke universiteitsverleden. Jarenlang werd deze stad bewoond door vele studenten. Daaronder waren bekende namen als Descartes.
TOP Franeker
Vanaf Toeristisch Overstap Punt Franeker kun je zo de prachtige elfstedenstad intrekken, of laat je verrassen door de omliggende natuur van de Waddenzee (UNESCO Werelderfgoed).
Koninklijk Eise Eisinga Planetarium
Aan het plafond van de woonkamer van een prachtig grachtenhuis in Franeker bevindt zich UNESCO Werelderfgoed én het oudste nog werkende planetarium ter wereld.
Martinikerk Franeker
De Martinikerk is de enige middeleeuwse kerk in Friesland met een kooromgang. Het orgel uit 1842 is gemaakt door Van Dam.
Botniastins
Sinds 2017 is in de historische Botniastins de nieuwe Franeker Academie gehuisvest. Er worden lezingen gehouden, bedrijven en instellingen kunnen er vergaderruimten huren, en er worden onderzoeksprogramma's uitgevoerd.
Camminghastins
Rond 1500 stonden in het centrum van Franeker twee stinzen tegen elkaar aangebouwd, de Sjaerdemastins en Camminghastins. De Sjaerdemastins werd afgebroken, maar de dikke muur van de westelijke gevel is er nog altijd. Kom eens koffie drinken, want tegenwoordig huist er een konditorei.
Getswerdersyl
De Getswerdersyl was de noordelijkste sluis van de Slachtedijk. In 1982 is de sluis gesloopt en op de plaats van de oude sluis staat tegenwoordig een groot herdenkingsmonument.
Sint-Joriskerk Oosterbierum
Een kerk met een verrassend warme binnenkant. De fraaie, vroeg achtiende-eeuwse inventaris bestaat uit onder meer: lambrisering, omlijste tekstborden, vrouwenbanken met gesneden wangen, gesloten mannenbanken onder de orgelgalerij, een tweevoudige he...
Oosterbierum (Easterbierrum)
Oosterbierum, gelegen aan de Waddenzee, is een klein dorp met ongeveer 500 inwoners. Vanaf de dijk hebt u een prachtig uitzicht over de landerijen en de zee. Bij helder weer ziet u zelfs de eilanden Vlieland en Terschelling liggen.
Kloostertuin Oosterbierum
Kloostertuin Oosterbierum. Dorpstuin met sociale zomerfunctie. Tuinieren voor jong en oud. Verkoop van bloemen, groente en gezelligheid.
Tzummarum (Tsjummearum)
Tzummarum, een prachtig en levendig dorp gelegen in een agrarisch gebied, op een steenworp van UNESCO Werelderfgoed Waddenzee in het noordwesten van Friesland. Dit dorp heeft een ruim aanbod van horecagelegenheden, diverse winkels en een recreatiepark.
Sint-Martinuskerk Tzummarum
Neogotische kerk. De sierlijke toren met rijke plastiek van blindnissen. De relatief nieuwe kruiskerk is een ontwerp van Herman Rudolf Stoett. De kerk heeft een Van Dam Orgel.
Roordama-Stins
Dit infobord geeft de vroegere locatie van het Roordama-Stins weer.
Roordama-Stins
Dit infobord geeft de vroegere locatie van het Roordama-Stins weer.
De Familie Roorda bouwde rond 1400 een stins. Een verdedigingswerk om de conflicten met de omliggende kloosters aan te gaan.
In 1471 keerde het tij voor de Familie Roorda. In hun verlangen naar meer grond hadden zij vijanden gemaakt. Uiteindelijk was de gijzeling van de volgende abt van Lidlum de druppel voor het naastgelegen klooster. Johan Roorda en zijn mannen werden verslagen. De stins werd geplunderd en tot slot in brand gestoken.
Firdgum (Furdgum)
Firdgum,een klein terpdorp nabij UNESCO Werelderfgoed Waddenzee. Een dorp te herkennen aan zijn unieke kerktoren. Bezoek ook het Yep Hettinga Museum en bewonder de archeologisch schatten die gevonden zijn. Firdgum heeft een Toeristisch Overstap Punt.
Sint-Nicolaastoren Firdgum
Een bijzonder gezicht: de kerkloze toren die op een verhoogd kerkhof in het kleine terpdorpje Firdgum staat.
TOP Firdgum/Koehool
Vanaf Toeristisch Overstap Punt Firdgum/Koehool kun je zo het gebied rondom Unesco Werelderfgoed De Wadden intrekken!
Yeb Hettinga Museum
Het Yeb Hettinga Museum is gevestigd in de oude school van Firdgum. Naast het museum is een oorspronkelijke terpwoning nagebouwd, een zodenhuis zoals die aan het begin van de jaartelling op deze plek moet hebben gestaan.
De Grens van 't Bildt
De grenspaal 'de Terminus' bovenop de dijk geeft de grens aan tussen het nieuwe en het oude land.
De Grens van 't Bildt
De grenspaal 'de Terminus' bovenop de dijk geeft de grens aan tussen het nieuwe en het oude land.
Deze grenspaal geeft de scheiding tussen het oude en het nieuw-gewonnen land aan. De landaanwinning was zeer waardevol. Nieuwe vruchtbare landbouwgrond om te bewerken. Er ontstond echter een geschil over wie recht had op dit land. De oudlanders of de nieuwlanders.
Uiteindelijk gaat deze grond naar de nieuwlanders. Tegenwoordig is de landaanwinnin gestopt, om zo de prachtige buitendijkse natuur te beschermen.
Sint Jacobiparochie (Sint-Jabik)
Sint Jacobiparochie ontstond in 1505, toen Het Bildt door arbeiders uit onder meer Zuid-Holland, Zeeland en Friesland werd ingedijkt. Vooral bekend als startpunt van de pelgrimsroute het Jabikspaad en als een van de pleisterplaatsen van het Ziltepad.
Groate Kerk - Pelgrimsinformatiecentrum
Start je pelgrimstocht in het hart van Sint-Jacobiparochie, bij de monumentale Groate Kerk.
- 20
- 34
- 70
- 71
- 69
- 44
- 44
- 17
- 17
- 18
- 11
- 96
- 67
- 94
- 87
- 10
- 23
- 66
- 65
- 64
- 91
- 26
- 62
- 62
- 57
- 93
- 34
- 06
- 07
- 25
- 10
- 11
- 26
- 29
- 28
- 24
- 18
- 12
- 73
- 66
- 47
- 92
- 97
- 94
- 91
- 38
- 03
- 05
- 09
- 09
- 15
- 12
- 69
- 19
- 80
- 86
- 47
- 47
- 21
- 48
- 36
- 36