Lekker opfriesen: bikepacken langs de elf steden
Fietstassen vast en jas dicht. Fiets- en stempelkaart binnen handbereik. De Elfstedenfietsroute brengt je door Leeuwarden, Sneek, IJlst, Sloten, Stavoren, Hindeloopen, Workum, Bolsward, Harlingen, Franeker en Dokkum. Deze steden danken hun titel niet aan formaat, maar aan hun historische betekenis. Elke stad biedt iets anders en maakt de Elfstedenroute afwisselend en inspirerend.
Maar het mooie aan deze route: je kiest zelf waar je begint en hoeveel dagen je ervoor uittrekt. Bikepacking past daar prima bij. Alles wat je nodig hebt gaat mee op de fiets. Onderweg bepaal je zelf waar je volgende stop is. Geen zin in de hele tocht? De route is verdeeld in verschillende etappes. We nemen je mee in etappe 2: van Stavoren naar Harlingen.
3 dagen, vijf van de elf, 51 km
Etappe 2 van de route brengt je van Stavoren naar Harlingen, via Hindeloopen, Workum en Bolsward. Door de route over drie dagen te verdelen, heb je alle ruimte om onderweg af te stappen. Geef jezelf daar ook de tijd voor want deze steden zitten vol goede redenen om even af te stappen. Denk aan musea, historie, water, erfgoed, fonteinen en de bijzondere sfeer van het Friese stadsleven.
Onderweg kom je ook genoeg plekken tegen om even bij te tanken. Haal een koffie in de haven, wandel door historische straatjes, bekijk de 11fountains en plof neer op een terras zodra je daaraan toe bent. Aan het einde van de dag blijft de fiets staan. Hang de volgende ochtend de tassen weer aan de fiets en trap weer verder. Dit is opfriesen zoals we het bedoelen: in beweging en in de buitenlucht, met frisse wind langs je gezicht. En daarna die heerlijke beloning van warmte en gezelligheid in één van de knusse steden.
Dag 1 - stavoren • hindeloopen • workum
± 16 km fietsen
Begin in Stavoren, de oudste stad van Friesland, aan het IJsselmeer. Neem voordat je opstapt even een kijkje in de historische haven met z'n felgekleurde huisjes en leer over Het Vrouwtje van Stavoren, een sage over het lot van de stad. In de kop van de haven vind je De Vis. Dit bijzondere kunstwerk is een fontein, onderdeel van het kunstproject 11fountains. Sinds 2018 vind je in elke Elfstedenstad een fontein ontworpen door internationaal gerenommeerde kunstenaars. Let wel op, vanaf medio november gaan de meeste fonteinen in winterslaap. Nog steeds een bezoek waard, maar zonder spuwend, stromend of kletterend water. Daarna is het tijd voor koffie en wat lekkers bij Eetcafé de Visserman direct aan de haven. Of geef je omega 3 een boost met een visje bij de viskraam. Vergeet voordat je verdergaat niet je stempel te halen bij de stempelpost.
Daarna stap je op de fiets richting Hindeloopen. Na ongeveer 10 kilometer verschijnt de tweede van de vijf steden aan de horizon. De stad is compact en zit vol details. Smalle straatjes, houten bruggetjes, karakteristieke gevels en de bekende Hindelooper schilderkunst geven je genoeg redenen om de fiets even aan de kant te zetten. In Museum Hindeloopen leer je meer over de Hindelooper schilderkunst en klederdracht of toch meer in het thema blijven van de Elfstedentocht? Breng dan een bezoek aan het eerste Friese Schaatsmuseum. Good to know: bij beide musea kun je je stempel krijgen. Bij het schaatsmuseum zit trouwens ook een restaurant, De Friese Doorloper, waar je terecht kan voor een goede lunch. Fiets voordat je je tocht vervolgt nog even langs het felblauwe huisje op de dijk. Dit oude reddingsboothuisje uit 1911 is een rijksmonument geworden. Maak hier een kiekje en maak dan de laatste kilometers naar de eindbestemming van vandaag: Workum. Een tip voor het avondeten is Restaurant Loev in het centrum van Workum, op loopafstand van je overnachtingslocatie Bed & Breakfast De Garaazje.
Dag 2 - workum • bolsward
± 15 km fietsen
Begin de ochtend rustig in Workum. Haal koffie bij El Cafetín en geef jezelf daarna nog wat tijd in de stad. Kunstliefhebber? Stap binnen bij het Jopie Huisman Museum. Hier draaien de prachtige schilderijen van Jopie Huisman om aandacht voor mensen, natuur en alledaagse voorwerpen. Liever dwalen? Maak een stadswandeling en haal ondertussen je stempel bij Informatiepunt Workum. Tijdens je wandeling kom je ook langs de gotische en robuuste Sint Gertudiskerk met daarvoor de fontein De Woeste Leeuwen van Workum.
Daarna gaan de voeten weer op de pedalen. Je rijdt het open Friese landschap in richting Bolsward. Weilanden, boerderijen en lange vergezichten bepalen onderweg het beeld. Eenmaal in Bolsward kan de fiets op slot. Wandel door het centrum en geniet van de monumentale gebouwen met unieke gevels zoals die van het indrukwekkende Stadhuis, waar je ook Museum De Tiid vindt inclusief stempelpost. Maar ook de Broerekerk is zeker de moeite waard. Dit is een ruïne met een glazen overkapping. Voor de kerk vind je de fontein De Vleermuis. Tips voor lunch en avondeten zijn Blend of Weids. Of wil je liever eten en slapen op dezelfde plek? Dan kun je terecht bij De Wijnberg.
Dag 3 - bolsward • harlingen
± 20 km fietsen
Begin de laatste fietsdag met een rustig ontbijt in Bolsward. Haal voor onderweg iets lekkers bij Breimer's Bakkerij en maak je klaar voor het laatste deel van deze etappe. Vanuit Bolsward fiets je door het open kleigebied richting de Waddenkust. De laatste stad is Harlingen, de enige zeehavenstad van Friesland. Zet je fiets neer en trek de havenstad in. Hier vind je prachtige pakhuizen, geweldige gevels en bijzondere binnenhavens en sfeervolle straatjes. Maak ook een wandeling over De Nieuwe Willemshaven en stop voor een lokaal biertje bij Havenbrouwerij Het Brouwdok.
Een stukje verderop in het water ligt langs de Zuiderpier een potvis, de fontein van Harlingen. 's Avonds lekker uit eten? Dan kun je terecht bij Café 't Noorderke voor een lekkere hap in een bruin café. Op zoek naar iets meer high-end? Dan ben je bij Restaurant 't Havenmantsje aan het juiste adres. Nog een laatste tip: vanuit Harlingen vertrekken veerboten naar Terschelling en Vlieland. Check vooraf de actuele dienstregeling en neem je fiets mee voor nog een paar dagen op de eilanden.
op eigen houtje
Een Elfstedentocht vraagt om bewijs. En daar hebben we iets voor, want sinds eind augustus is er een spiksplinternieuwe fietskaart inclusief stempelkaart verkrijgbaar. Iedere Elfstedenstad heeft een officiële stempelpost. Heb je ze alle elf verzameld, dan kun je bij een officiële stempelpost een oorkonde ophalen. Een echt bucketlist-dingetje, toch? De kaart volgt het Friese fietsknooppuntennetwerk en wordt geleverd met een insteekhoes voor de fietskaart en stempelkaart. Je kunt 'm hier aanschaffen. Even praktisch: controleer vooraf de actuele openingstijden van de stempelposten.
